ඌනන විභාජනය
ලිංගික ප්‍රජනනයේ දී මාතෘ හා පීතෘ ජන්මාණු සංයෝජනය වේ. ඒ දෙක එකතු වූ පසුත් ජීවී විශේෂයක වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට නියත ව පවත්වා ගත යුතු ය — එහි ගැටලුව මෙයයි.
ගැටලුව
ජන්මාණු දෙකේ ම වර්ණදේහ 2n බැගින් තිබුණේ නම්, සංසේචනයෙන් පසු යුක්තාණුවට 4n ක් ලැබේ. ඊළඟ පරම්පරාවට 8n ක් ලැබේ. එබැවින් ජන්මාණු සෑදීමේ දී වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව හරි අඩක් බවට පත් කර ගත යුතු ය.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ඌනන විභාජනය (Meiosis)
වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව අඩක් බවට පත් කරන විභාජනය ඌනන විභාජනය ලෙස හඳුන්වයි. එනම් සෛලයක වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව n සංඛ්‍යාවක් බවට පත් කර ගැනීමයි.
සංඛ්‍යාව නැවත සමතුලිත වන ආකාරය
උසස් ජීවීන්ගේ ජන්මාණු ඇතිවීමේ දී ඌනන විභාජනය සිදු වේ. එනම් ශුක්‍රාණු හා ඩිම්බවල ඇත්තේ වර්ණදේහ යුගලයකින් එකක් බැගින් පමණි (2n → n). ජන්මාණු සංසේචනය වී යුක්තාණුව සෑදෙන විට වර්ණදේහ නැවත එකතු වී (n + n → 2n) බවට පත් වේ.
එය සිදු වන්නේ පියවර දෙකකිනි
ඌනන විභාජනය පියවර දෙකකින් සිදු වන අතර, එහිදී පළමු ව ඌනන විභාජනයකුත් පසුව අනුනන විභාජනයකුත් සිදු වේ. එබැවින් අවසානයේ දුහිතෘ සෛල හතරක් සෑදේ.
ඌනන විභාජනයේ වැදගත්කම
ඌනන විභාජනයේ දී වර්ණදේහවල ව්‍යූහමය වෙනස්කම් සිදු වන නිසා ජීවීන්ගේ ප්‍රභේදන හෙවත් නව ලක්ෂණ හටගනී. මෙය ජෛව පරිණාමයේ දී ඉතා වැදගත් සංසිද්ධියකි.
- පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව නියතව පවත්වා ගැනීම
- වර්ණදේහවල ඇතිවන වෙනස්වීම් හෙවත් ප්‍රභේදන හටගන්නා නිසා පරිණාමයේ දී වැදගත් වීම
එක් විභාජනයක්, ප්‍රතිඵල දෙකක්
ඌනන විභාජනය සංඛ්‍යාව නියත ව තබා ගැනීම සහ ප්‍රභේදන ඇති කිරීම යන දෙක ම කරයි. පළමුවැන්න විශේෂය එසේ ම තබා ගනී; දෙවැන්න එය වෙනස් වීමට ඉඩ දෙයි. ලිංගික ප්‍රජනනයේ බලය ඇත්තේ එහි ය.