ඝූර්ණය යනු කුමක් ද?
බලය සහ ලම්බක දුර එකට ගෙන එන රාශියට නමක් ඇත: බලයේ ඝූර්ණය.
බලයක ඝූර්ණය (moment of force)
අක්ෂයක සිට බලයක ක්‍රියා රේඛාවට ඇති ලම්බක දුර හා බලයේ විශාලත්වයේ ගුණිතය, එම අක්ෂය වටා බලයේ ඝූර්ණය නම් වේ.
ඝූර්ණය = බලය × ලම්බක දුර
ලම්බක දුර මනින්නේ අක්ෂයේ සිට බලයේ ක්‍රියා රේඛාවට ය.
ඝූර්ණයේ ඒකකය
බලය මනින්නේ නිව්ටන් (N) වලින්, දුර මනින්නේ මීටර (m) වලින්. ඒ දෙක ගුණ කරන නිසා ඝූර්ණයේ ඒකකය ඒ දෙකේ ම ගුණිතය වේ.
N m
නිව්ටන් මීටරය — "නිව්ටන් මීටර" ලෙස කියවනු ලැබේ.
N m සහ N/m එක නොවේ
ඒකක දෙක අතර ඇත්තේ ගුණ කිරීමකි, බෙදීමක් නොවේ. N m ලෙස ඉඩක් තබා ලියන්න; N/m ලෙස ලිවීම වෙනස් ම රාශියකි.
11.1 වගුවේ අවසන් තීරය
ක්‍රියාකාරකම 1 හි හිස් ව තැබූ අවසන් තීරය දැන් පිරවිය හැකි ය. A, B, C හා D යන සෑම ලක්ෂ්‍යයක දී ම බලය එහි ලම්බක දුරින් ගුණ කරන්න.
නිරීක්ෂණය
ලක්ෂ්‍ය හතරේ දී ම ගුණිතය ආසන්න වශයෙන් එක ම අගයක් ගනී. බලය වෙනස් විය, දුර වෙනස් විය — එහෙත් ඒ දෙකේ ගුණිතය වෙනස් නොවී ය.
ඒ නිසා දොර කරකැවීම ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ නිශ්චිත බලයක් නොව, නිශ්චිත ඝූර්ණයකි.
බලය තනිව ම කිසිවක් නොකියයි
"දොර ඇරීමට 8 N ක් අවශ්‍ය ය" යන්න අසම්පූර්ණ ප්‍රකාශයකි — කොතැනින් ද යන්න නොකියා එයට තේරුමක් නැත. ඝූර්ණය සම්පූර්ණ පිළිතුර ය, මන්ද එය බලය හා ස්ථානය යන දෙක ම තමන් තුළ දරන බැවිනි.