විසඳූ අභ්‍යාස
ඝූර්ණ ගැටලුවක් විසඳීමේ පිළිවෙළ සෑම විට ම එක ම ය: දෙපැත්තේ ම බලය × දුර ගණනය කර, ඒවා සමාන කරන්න.
නිදසුන 1
ගැටලුව
1 m දිග AB නම් ඒකාකාර දණ්ඩක් එහි හරි මැදින් එල්ලා සංතුලනය කර ඇත.
- දැන් B කෙළවර 4 N බරක් එල්ලුවහොත් ඒ නිසා හටගන්නා (දක්ෂිණාවර්ත) ආරම්භක ඝූර්ණය සොයන්න.
- B කෙළවරේ එම 4 N බර තිබිය දී, දණ්ඩේ මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යයේ සිට 0.4 m ඈතින් C නම් ලක්ෂ්‍යයෙන් කවර බරක් එල්ලුවහොත් දණ්ඩ නැවත සංතුලනය කළ හැකි වේ ද?
රූපයක් එක් කළ යුතුය
විසඳුම — පළමු කොටස
දණ්ඩ එල්ලා ඇත්තේ හරි මැදින් ය, එබැවින් මධ්‍යයේ සිට B දක්වා දුර 0.5 m වේ.
දක්ෂිණාවර්ත ඝූර්ණය = බලය × ලම්බක දුර
දක්ෂිණාවර්ත ඝූර්ණය = 4 N × 0.5 m
දක්ෂිණාවර්ත ඝූර්ණය = 2 N m
විසඳුම — දෙවන කොටස
0.4 m දුරින් එල්ලා ඇති බර x යැයි සිතමු.
එමගින් ඇති කරන ඝූර්ණය වාමාවර්ත වන අතර, දණ්ඩ සංතුලනය කිරීම සඳහා එය 4 N මගින් ඇති කරන ඝූර්ණයට සමාන විය යුතු ය.
x × 0.4 = 4 × 0.5
x × 0.4 = 2
x = 2 ÷ 0.4 = 5 N
පිළිතුර පරීක්ෂා කරන්න: 5 N × 0.4 m = 2 N m, එය පළමු කොටසේ ලැබූ 2 N m ට හරියට ම සමාන ය.
11.1 අභ්‍යාසය (1)
ගැටලුව
AB නම් දණ්ඩක් 0.8 m දිගය. එය එහි හරි මැදින් එල්ලා සංතුලනය කර, ඉන් පසුව එහි A කෙළවර 2 N බරක් එල්ලන ලදී. දණ්ඩ නැවත සමතුලිතතාවට පත් කිරීම සඳහා දණ්ඩේ අනිත් පැත්තේ 4 N බරක් එල්ලිය යුත්තේ සංතුලන ලක්ෂ්‍යයේ සිට කවර දුරකින් ද?
රූපයක් එක් කළ යුතුය
විසඳුම
දණ්ඩ 0.8 m දිග බැවින්, මධ්‍යයේ සිට A දක්වා දුර 0.4 m වේ.
2 N මගින් ඇති කරන ඝූර්ණය = 2 N × 0.4 m = 0.8 N m
4 N බර එල්ලිය යුතු දුර x යැයි සිතමු.
4 × x = 0.8
x = 0.8 ÷ 4 = 0.2 m
බලය දෙගුණ බැවින් දුර අඩක් වීම බලාපොරොත්තු විය හැකි ය: 0.4 m හි අඩක් 0.2 m ය.
දුර මනින්නේ කොතැනින් ද?
දුර මනිය යුත්තේ දණ්ඩේ කෙළවරේ සිට නොව අසව් ලක්ෂ්‍යයේ සිට ය. 0.8 m යනු දණ්ඩේ මුළු දිග මිස ඝූර්ණ ගණනයට යොදන දුර නොවේ.