භූගත කඳන්
ශාකවල පොළොව තුළ හටගන්නා කඳන් භූගත කඳන් ලෙස හැඳින්වේ. ඒවා කෙතරම් මුල් මෙන් පෙනුණ ද, මුල් නොව කඳන් ය — ඒවා පුරුක්, පත්‍රාවරණ හා අංකුර දරයි.
භූගත කඳන් එකවර කාර්යයන් තුනක් ඉටු කරයි:
- වර්ධක ප්‍රජනනය සිදු කිරීම;
- ආහාර සංචිත කිරීම;
- අහිතකර කාල තරණය කිරීම.
තුන්වැන්න දෙවැන්න පැහැදිලි කරයි. වියළි හෝ සීතල කාලයක් ගත කළ යුතු ශාකයකට පොළොවෙන් උඩ ඇති සියල්ල අහිමි වේ. එබැවින් එය පොළොවට යටින් ආහාර ගබඩාවක් තබාගෙන, තත්ත්ව යහපත් වූ විට එම ගබඩාවෙන් නැවත ආරම්භ කරයි.
බාහිර ලක්ෂණ අනුව භූගත කඳන් ප්‍රධාන වර්ග හතරකට බෙදයි.
| වර්ගය | නිදසුන් |
|---|---|
| රයිසෝමය (Rhizome) | කහ, ඉඟුරු, කෙසෙල්, බුත්සරණ, අරත්ත |
| කෝමය (Corm) | හබරල, ගහල, කිරිඅල, කිඩාරං |
| බල්බය (Bulb) | රතු ලූනු, ලොකු ලූනු, ලීක්ස් |
| ස්කන්ධ ආකන්දය (Tuber) | අර්තාපල්, ඉන්නල |
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ක්‍රියාකාරකම 14.1
- ඔබේ ගෙවත්තේ හමුවන ශාක නිරීක්ෂණය කර වර්ධක කොටස්වලින් ප්‍රචාරණය වන ශාක හඳුනා ගන්න.
- එම ශාක හා ඒවා ප්‍රචාරණය වන ආකාරය වගුගත කරන්න.