අප වටා සිදු වන වෙනස්වීම්
යකඩවලින් නිර්මිත භාණ්ඩ වාතයට නිරාවරණය කළ විට මල බැඳේ. කපුරු බෝල වාතයට නිරාවරණය කර තැබූ විට ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වේ. අයිස් දිය වී ද්‍රව ජලය බවට පත් වේ.
මේ තුන ම පදාර්ථයේ සිදු වන වෙනස්වීම් ය. එහෙත් ඒවා එක ම වර්ගයේ වෙනස්වීම් ද? අයිස් කැටයක් දිය වූ පසු එය නැවත ශීතකරණයේ තැබුවහොත් අයිස් ලැබේ. එහෙත් මල බැඳුණු ඇණයක් නැවත අලුත් ඇණයක් බවට පත් කළ නොහැකි ය.
මෙය පරිච්ඡේදයේ මුල් ප්‍රශ්නය යි
සමහර වෙනස්වීම්වල දී ද්‍රව්‍යය එයම ව පවතී — වෙනස් වන්නේ එහි පෙනුම හෝ අවස්ථාව පමණි. තවත් සමහර වෙනස්වීම්වල දී මුළුමනින් ම නව ද්‍රව්‍යයක් හට ගනී.
වෙනස සොයා ගන්නේ කෙසේ ද?
මේ දෙක වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට අප කළ යුත්තේ බැලීම පමණක් නොවේ — පරීක්ෂා කර බැලිය යුතු ය. ක්‍රියාකාරකම 16.1 හි කොටස් හතරක් ඇති අතර, ඉන් එකක් එක් වර්ගයකට ද අනෙක් තුන අනෙක් වර්ගයට ද අයත් වේ.
ක්‍රියාකාරකම 16.1 — අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය
මැග්නීසියම් (Mg) පටි කැබැල්ලක්, තනුක සල්ෆියුරික් (H2SO4) අම්ල ද්‍රාවණය 50 ml පමණ, සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් (NaOH) පෙති කිහිපයක්, ලෝහ හැඳි දෙකක්, කපුරු බෝලයක් (නැප්තලීන්), ගිනි පෙට්ටියක්, 50 ml බීකර දෙකක්, බන්සන් දාහකයක්, උෂ්ණත්වමානයක්.
ඊළඟ පිටු දෙකේ දී මේ කොටස් හතර එකින් එක සිදු කර, ලැබෙන නිරීක්ෂණ සසඳා බලමු.