මිශ්‍ර පද්ධති
එක් පරිපථයක නියම දෙක ම. ශ්‍රේණිගත හා සමාන්තරගත කොටස් සහිත පද්ධතියක් විසඳනු ලබන්නේ එක් ප්‍රතිරෝධකයක් ඉතිරි වන තුරු එක් වරකට කොටසක් බැගින් හකුළුවීමෙන් ය.
1 වන ප්‍රශ්නය
ගැටලුව
රුවන්ට 3 Ω හා 40 Ω බැගින් වන ප්‍රතිරෝධක දෙකක් අවශ්‍ය වී ඇත. නමුත් ඔහුට සොයා ගත හැකි වූයේ 20 Ω හා 9 Ω ප්‍රතිරෝධක පමණි.
- ඉහත ප්‍රතිරෝධක භාවිත කොට 3 Ω අගයෙන් යුත් ප්‍රතිරෝධ පද්ධතියක් සාදා ගන්නා අයුරු කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.
- එම ප්‍රතිරෝධක යොදා සාදන ලද 40 Ω ප්‍රතිරෝධක පද්ධතියක රූප සටහන සංකේත මගින් ඇඳ දක්වන්න.
2 වන ප්‍රශ්නය
ගැටලුව
රූපයේ දැක්වෙන්නේ විවිධ සූත්‍රිකා ප්‍රතිරෝධවලින් යුත් බල්බ තුනක් භාවිතයෙන් සැකසූ පරිපථයකි. එහි දෙකෙළවරට 12 V විභව අන්තරයක් සපයා ඇත. සම්බන්ධක කම්බිවල ප්‍රතිරෝධය නොසලකා හැරිය හැකි ය.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
කොටස්
- Q සහ R අතර සමක ප්‍රතිරෝධය කොපමණ ද?
- P සහ R අතර සමක ප්‍රතිරෝධය සොයන්න.
- පරිපථය තුළින් ගලන මුළු ධාරාව දැක්වෙන්නේ කුමන ඇමීටරයේ පාඨාංකයෙන් ද?
- පරිපථය තුළින් ගලන මුළු ධාරාව සොයන්න.
- P සහ Q අතර විභව අන්තරය කොපමණ ද?
- Q සහ R අතර විභව අන්තරය සොයන්න.
- B1 බල්බය තුළින් ගලන ධාරාව කොපමණ ද?
- B2 බල්බය දැවී ගියහොත් පරිපථය තුළින් ගලන ධාරාව ගණනය කරන්න.
2 වන ප්‍රශ්නයට ප්‍රවේශ විය යුතු ආකාරය
ඇතුළතින් පිටතට වැඩ කරන්න. Q හා R අතර ඇති බල්බ දෙක පමණක් සම්පූර්ණයෙන් ම සමාන්තරගත කොටස වන නිසා, ආරම්භ කළ යුත්තේ එතැනින් ය.
- පරස්පර නියමය භාවිතයෙන් B2 හා B3 එකට Q සහ R අතර තනි සමක ප්‍රතිරෝධයක් බවට හකුළුවන්න.
- එම ප්‍රතිඵලය දැන් B1 සමඟ ශ්‍රේණිගත ව ඇති නිසා, P හා R අතර ප්‍රතිරෝධය ලබා ගැනීමට එය 20 Ω ට එකතු කරන්න.
- ප්‍රතිරෝධයක් හා 12 V සමඟ, ඕම් නියමය මුළු ධාරාව ලබා දෙයි — එතැන් සිට ඔබට එක් එක් ශාඛාව දක්වා ආපසු වැඩ කළ හැකි ය.
8 කොටස සංඛ්‍යා පමණක් නොව පරිපථය ම වෙනස් කරයි
B2 දැවී ගියහොත් එහි ශාඛාව කැඩී යන නිසා, ඒ තුළින් කිසිදු ධාරාවක් නොගලයි. ඉතිරි වන්නේ B1 සහ B3 පමණක් ශ්‍රේණිගත ව ඇති තත්ත්වය යි — එක් අගයක් වෙනස් කළ සමාන්තරගත යුගලය නොවේ. ගණනය කිරීමට පෙර නැවත අඳින්න.