ගතික ඝර්ෂණය
දැන් කුට්ටිය ලිස්සා යමින් තිබේ. ඝර්ෂණය කොහේවත් ගොස් නැත — එය තවමත් ක්‍රියා කරන අතර තවමත් මේසය දිගේ පසුපසට යොමු වී ඇත.
ගතික ඝර්ෂණය (Dynamic friction)
වස්තුව චලනය වීම ඇරඹුණු විට පවත්නා ඝර්ෂණ බලය ගතික ඝර්ෂණ බලය නමින් හැඳින්වේ. එනම් ගතික ඝර්ෂණය යනු, චලනය වන වස්තුවක චලිතයට එරෙහි ව ක්‍රියාකාරී වන ඝර්ෂණ බලය යි.
එය සීමාකාරී ඝර්ෂණයට වඩා අඩු ය
කුට්ටිය ඒකාකාර ව ලිස්සා යන අතරතුර තුලාව දෙස බලා සිටින්න; පාඨාංකය චලනය ඇරඹුණු අගයට වඩා ටිකක් පහළින් ස්ථාවර වේ. ගතික ඝර්ෂණය සීමාකාරී ඝර්ෂණයට වඩා සුළු වශයෙන් අඩු ය.
| මොහොත | ඝර්ෂණය | අවස්ථාව |
|---|---|---|
| චලනය වීමට මොහොතකට පෙර | 18 N | සීමාකාරී |
| ලිස්සා යන අතරතුර | 15 N | ගතික |
ඔබට මෙය දැනී තිබේ
බර අල්මාරියක් තල්ලු කිරීමේ දී වඩාත් ම අමාරු වන්නේ මුල් ම මොහොත ය. එය ලිස්සා යාම ඇරඹුණු පසු දිගට ම තල්ලු කිරීම පහසු ලෙස දැනේ — මන්ද ඝර්ෂණය එහි සීමාකාරී අගයේ සිට ඊට වඩා අඩු ගතික අගයට පහත වැටී ඇති බැවිනි.
සැලකිය යුතු ප්‍රතිඵලයක්
කුට්ටිය චලනය කළ 18 N බලයෙන් ම දිගට ම ඇදගෙන ගියහොත්, දැන් ඝර්ෂණය 15 N පමණක් බැවින් 3 N ක් අසංතුලිත ව ඉතිරි වී කුට්ටිය ත්වරණය වේ. එය ඒකාකාර ප්‍රවේගයෙන් ලිස්සා යැවීමට නම් ඇදීම නැවත 15 N දක්වා අඩු කළ යුතු ය.