වස්තු වේගවත් කරන ඇදීම
වස්තුවක් ඉහළ සිට පහළට වැටෙන විට එහි ප්‍රවේගය ක්‍රමයෙන් වැඩි වන බව අත්දැකීමෙන් අපි දනිමු. එනම් වස්තුව ත්වරණය වේ.
ත්වරණයක් ඇති වන්නේ ඇයි?
ත්වරණයක් ඇති වීමට වස්තුව මත බලයක් ක්‍රියා කළ යුතු ය.
වස්තුවක් ඉහළ සිට පහළට වැටෙන විට එම වස්තුව මත ක්‍රියා කරන බලය පොළොවේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය යි.
එම බලය නිසා හටගන්නා ත්වරණය ගුරුත්වජ ත්වරණය නමින් හඳුන්වයි. එහි සංකේතය g වේ.
g හි අගය
g ≈ 9.8 m s−2
පොළොව මතුපිට, මුහුදු මට්ටමේ දී
මින් අදහස් වන්නේ වස්තුවක් ඉහළ සිට පහළට වැටෙන විට සෑම තත්පරයක් පාසා ම එහි ප්‍රවේගය 9.8 m s−1 බැගින් වැඩි වන බවයි.
ඉහළට යන විට
වස්තුවක් සිරස් ව ඉහළට ගමන් කරන විට සිදුවන්නේ එහි ප්‍රවේගය සෑම තත්පරයක් පාසා ම 9.8 m s−1 බැගින් අඩු වීම ය. එබැවින් එවිට ගුරුත්වජ ත්වරණය සඳහා අගය −9.8 m s−2 වේ.
ලකුණ තීරණය වන ආකාරය
| චලිතය | ප්‍රවේගයට වන දෙය | g |
|---|---|---|
| පහළට වැටේ | වැඩි වේ | +9.8 m s−2 |
| ඉහළට යයි | අඩු වේ | −9.8 m s−2 |
ලකුණ වෙනස් වන්නේ g වෙනස් වන නිසා නොවේ. ගුරුත්වය සැම විට ම පහළට ම ඇදෙයි — වෙනස් වන්නේ අප ධන ලෙස තෝරාගත් දිශාව පමණි.
ගණනය පහසු කිරීම සඳහා
පාඩම් ගැටලුවල දී බොහෝ විට g = 10 m s−2 ලෙස සලකනු ලැබේ. එවිට අංක ගණිතය පිරිසිදු වන අතර භෞතික විද්‍යාව එක ම ය. ගැටලුවේ එසේ දක්වා ඇත්නම් එය භාවිත කරන්න.