කඳ 76 cm හි නතර වන්නේ ඇයි?
කඳේ උස හරියට ම 76 cm වන්නේ ඇයි? පිළිතුර ලැබෙන්නේ අප දැන් දන්නා සම මට්ටමේ පීඩන සමාන ය යන ගුණාංගයෙනි.
තර්කය පියවරෙන් පියවර
- භාජනයේ නළයට පිටතින් රසදිය පෘෂ්ඨය මත පිහිටි ලක්ෂ්‍යයක පීඩනය වායුගෝලීය පීඩනයට සමාන ය.
- එම මට්ටමේ ම නළය තුළ පිහිටි ලක්ෂ්‍යයක පීඩනය ද එබැවින් වායුගෝලීය පීඩනය ම විය යුතු ය.
- නළය තුළ එම ලක්ෂ්‍යයේ පීඩනය ඇති වන්නේ ඊට ඉහළින් ඇති රසදිය කඳ නිසා ය — එනම් P = hρg.
- එබැවින් වායුගෝලීය පීඩනය = hρg විය යුතු ය.
නළය ගිල්වුවහොත් හෝ ආනත කළහොත්?
නළය මදක් ගිල්වූ විට
රසදිය කඳේ උස නොවෙනස් ව පවතී. සිදුවන්නේ රික්තය පවතින කොටසේ උස අඩු වීම පමණකි.
නළය ආනත කළ විට
නළය දිගේ රසදිය කඳ ඉහළ නඟින සේ පෙනුන ද, කඳේ සිරස් උස මැනූ විට එය 76 cm ම වේ.
හේතුව එකකි: පීඩනය රඳා පවතින්නේ ද්‍රව කඳේ සිරස් උස මත පමණි. නළයේ දිග, එහි විෂ්කම්භය, එහි ඇති රසදිය පරිමාව හෝ එහි ආනතිය එයට බලනොපායි.
උසට යත් ම පීඩනය අඩු වේ
මුහුදු මට්ටමේ දී වායුගෝලීය පීඩනය 76 cm Hg වන අතර, මුහුදු මට්ටමෙන් ඉහළට යත් ම වායුගෝලයේ වායු කඳේ උස අඩු වන නිසා වායුගෝලීය පීඩනය ද අඩු වේ.
| ස්ථානය | වායුගෝලීය පීඩනය |
|---|---|
| මුහුදු මට්ටම | 76 cm Hg |
| එවරස්ට් කඳු මුදුන | 25 cm Hg පමණ |
මේ හැරෙන්නට කාලගුණය අනුව ද වායුගෝලීය පීඩනය වෙනස් විය හැකි ය — එබැවින් එක ම ස්ථානයක දී පවා පීඩනමානයේ පාඨාංකය දිනෙන් දින මඳක් වෙනස් වේ.