එදිනෙදා කටයුතුවල දී වායුගෝලීය පීඩනය
වායුගෝලීය පීඩනය අප දිනපතා ම භාවිත කරයි — නොදැනුවත්වම. උදාහරණ තුනක් බලමු.
(i) බටයක් භාවිතයෙන් බීම පානය
රූපයක් එක් කළ යුතුය
බටයේ කෙළවරට කට තබා උරන විට නළයේ ඇති වාතය කටට ඇතුළු වන අතර නළය ඇතුළත පීඩනය අඩු වෙයි. නළයට පිටතින් වූ ද්‍රව පෘෂ්ඨයේ දී පීඩනය වායුගෝලීය පීඩනයට සමාන ය. එම නිසා වායුගෝලීය පීඩනය මගින් වීදුරුවේ ඇති ද්‍රවය බටය තුළට තල්ලු කර යැවෙයි.
පොදු වැරැද්දක්
ද්‍රවය බටය දිගේ ඉහළට එන්නේ අප එය "උඩට ඇද ගන්නා" නිසා නොවේ. අප කරන්නේ බටය තුළ පීඩනය අඩු කිරීම පමණි — ඉහළට තල්ලු කරන්නේ පිටත වායුගෝලීය පීඩනය ය.
(ii) සයිෆන ක්‍රමයෙන් ජලය ඉවත් කිරීම
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ක්‍රමය
ආරම්භයේ දී නළය ජලයෙන් පුරවා, එම ජලය ඉවතට නොයන සේ ඇඟිල්ලකින් එක් කෙළවරක් වසාගෙන A ටැංකියේ පතුලට ආසන්න වන තෙක් නළ කෙළවර පහත් කළ යුතු ය. ඉන් පසු ඇඟිල්ල ඉවත් කළ විට ජලය B ටැංකියට ගලා යාම ඇරඹෙයි.
ජලය ගලා යන්නේ ඇයි?
A හි වූ නළයේ කෙළවරේ දී පීඩනය = ඊට ඉහළින් ටැංකිය තුළ ඇති ද්‍රව කඳේ පීඩනය + වායුගෝලීය පීඩනය.
B හි වූ නළයේ කෙළවර වායුගෝලයට විවෘත බැවින්, එහි දී පීඩනය = වායුගෝලීය පීඩනය පමණි.
එබැවින් වැඩි පීඩනය මගින්, පීඩනය වැඩි A ස්ථානයේ සිට පීඩනය අඩු B ස්ථානය දක්වා ජලය තල්ලු කර යවයි.
(iii) රබර් චූෂකයෙහි ක්‍රියාව
රූපයක් එක් කළ යුතුය
රබර් චූෂකයක් වීදුරු පෘෂ්ඨයකට තද කළ විට චූෂකය සහ පෘෂ්ඨය අතර වාතය වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉවත් වේ. එවිට එය තුළ පීඩනය වායුගෝලීය පීඩනයට වඩා අඩු වන නිසා, පිටත වායුගෝලීය පීඩනය මගින් චූෂකය පෘෂ්ඨයට තද වී පවතී.
තුනේ ම එක ම රටාව
එක් පසෙක පීඩනය අඩු කරන්න — වායුගෝලීය පීඩනය ඉතිරි වැඩේ කරයි. බටයේ දී එය ද්‍රවය ඉහළට තල්ලු කරයි, සයිෆනයේ දී ජලය ඉදිරියට තල්ලු කරයි, චූෂකයේ දී එය බිත්තියට තද කර තබයි.
චූෂකය නිවැරදිව ක්‍රියා කරන්නේ එහි දාරය සහ වීදුරු පෘෂ්ඨය අතුරින් වාතය ගමන් නොකරන්නේ නම් පමණි.