මයිටොකොන්ඩ්‍රියා හා රයිබොසෝම
මෙම ඉන්ද්‍රියිකා දෙක ප්‍රමාණයෙන් හා ව්‍යූහයෙන් බෙහෙවින් වෙනස් ය. එහෙත් සෛලය ක්‍රියාත්මක වීමට ඒ දෙක ම අත්‍යවශ්‍ය ය: එකක් ශක්තිය සපයන අතර අනෙක ප්‍රෝටීන සාදන තැන සපයයි.
මයිටොකොන්ඩ්‍රියම (Mitochondrion)
රූපයක් එක් කළ යුතුය
මයිටොකොන්ඩ්‍රියම අණ්ඩාකාර හෝ දණ්ඩාකාර හැඩැති පටලමය සෛල ඉන්ද්‍රියිකාවකි. මයිටොකොන්ඩ්‍රියා තුළ ස්වායු ශ්වසන ප්‍රතික්‍රියා සිදු වී ශක්තිය නිදහස් කරන බැවින්, ඒවා සෛල තුළ පවතින ජවපොළවල් (power plants) නමින් හැඳින්වේ. එහි නිපදවන ශක්තිය සෛලය තුළ සිදු වන පරිවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා සඳහා යොදා ගැනේ.
රයිබොසෝම (Ribosome)
රූපයක් එක් කළ යුතුය
රයිබොසෝම යනු පටල නොදරන ඉතා කුඩා සෛල ඉන්ද්‍රියිකාවකි. එය උප ඒකක දෙකකින් සෑදී ඇත — එකක් විශාල උප ඒකකයක් වන අතර අනෙක කුඩා උප ඒකකය වේ. රයිබොසෝම සෛල ප්ලාස්මයේ නිදහස් ව ද, රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාවට සම්බන්ධ ව ද පවතී.
කෘත්‍ය දෙක
- මයිටොකොන්ඩ්‍රියම — ස්වායු ශ්වසනය මගින් ශක්තිය නිදහස් කිරීම.
- රයිබොසෝම — ප්‍රෝටීන සංශ්ලේෂණය සඳහා ස්ථාන සැපයීම.
පටලය තිබීම හා නොතිබීම
මයිටොකොන්ඩ්‍රියම පටලයකින් වට වී ඇත; රයිබොසෝමය නැත. සෑම ඉන්ද්‍රියිකාවක් ම පටලයකින් වට වී ඇතැයි සිතීම බහුල වැරදීමකි — රයිබොසෝමය ම එයට ප්‍රතිවිරෝධී නිදසුනයි.