මූලද්‍රව්‍ය ස්වල්පයක්, සංයෝග බොහෝමයක්
මූලද්‍රව්‍ය ඇත්තේ සියයක් පමණ පමණි. එහෙත් රසායනඥයන් විස්තර කර ඇති සංයෝග මිලියන ගණනකි. ගොඩනැඟිලි ඒකක ස්වල්පයකින් අතිවිශාල ද්‍රව්‍ය පරාසයක් නිපදවී තිබේ.
එය පෙනෙන තරම් පුදුමයක් නොවේ. අකුරු විසිහයක හෝඩියකින් එක් භාෂාවක සියලු පොත් ලියවේ. එයට හේතුව අකුරු ගණන නොව, ඒවා එකට තැබිය හැකි ක්‍රම ගණනයි. මූලද්‍රව්‍ය ද එසේම ය: සෝඩියම් හා ක්ලෝරීන් යනු මූලද්‍රව්‍ය දෙකකි, එහෙත් ඒවා එක් වූ විට ලැබෙන්නේ ඒ දෙකින් එකකටවත් සමාන නොවන කෑම මේස ලුණු ය.
එකතු නොවන මූලද්‍රව්‍ය
මෙම රටාවට ව්‍යතිරේක ඇත, සිත් ගන්නා කොටස ද එයයි. සාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ කිසිදු සංයෝගයක් නොසාදන මූලද්‍රව්‍ය කිහිපයක් ඇත. හීලියම්, නියොන් සහ ආගන් ස්වභාවධර්මයේ හමු වන්නේ වායු ලෙස සැරිසරන තනි, වෙන් වූ පරමාණු වශයෙනි — කිසිවක් සමඟ, එකිනෙක සමඟවත්, බැඳී නොමැති ව.
ප්‍රතික්‍රියා නොකරන මෙම මූලද්‍රව්‍ය උච්ච වායු ලෙස හැඳින්වේ. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ ව, සෝඩියම් කෙතරම් පහසුවෙන් ප්‍රතික්‍රියා කරයි ද යත් එය තෙල් යට තැබිය යුතු ය. ක්ලෝරීන් ද එයට හමු වන බොහෝ ලෝහවලට පහර දෙයි.
මෙම පරිච්ඡේදය පිළිතුරු දෙන ප්‍රශ්නය
බොහෝ මූලද්‍රව්‍ය එතරම් කැමැත්තෙන් එකතු වන්නේ ඇයි ද? ආගන් හා නියොන් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඇයි ද? ප්‍රශ්න දෙකට ම ඇත්තේ එක ම පිළිතුරයි. එය මූලද්‍රව්‍යවල කම්මැලිකම හෝ ඕනෑකම ගැන නොවේ. එය ඒවායේ ඉලෙක්ට්‍රෝන සකස් වී ඇති ආකාරය ගැන ය.
පරමාණුවක රසායනික හැසිරීම තීරණය වන්නේ බොහෝ දුරට එහි බාහිර ම ඉලෙක්ට්‍රෝන මගිනි. ඒවා නිවැරදි ව තේරුම් ගත් විට මෙම පරිච්ඡේදයේ සෙසු සියල්ල අනුව ම එයි.