පරිච්ඡේදයේ සාරාංශය
මෙම පරිච්ඡේදයේ සියල්ල පැමිණියේ එක් නිරීක්ෂණයකින් — එක සමාන දෙදෙනෙක් නොසිටින බව — සහ එක් ක්‍රමයකින්: ගණන් කිරීමෙනි.
කරුණු අටකින් පරිච්ඡේදය
- පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට සම්ප්‍රේෂණය වන ලක්ෂණ ආවේණික ය. පරිසරය, ආහාර හෝ ව්‍යායාම මගින් ඇති කරන ඒවා එසේ නොවේ.
- සෑම ලක්ෂණයක් ම එක් එක් ජනකයාගෙන් එක බැගින් සාධක යුගලයකින් පාලනය වන බවත්, එක් ආකාරයක් අනෙකට ප්‍රමුඛ විය හැකි අතර අනෙක එවිට නිලීන වන බවත් මෙන්ඩල් පෙන්වී ය.
- විෂම යුග්මක දෙකක් සංකරණය කිරීමෙන් පෙනුමෙන් 3 : 1 ද ප්‍රවේණිදර්ශයෙන් 1 : 2 : 1 ද ලැබේ, මන්ද ග්‍රාහක අහඹු ලෙස එකතු වන අතර විෂම යුග්මකය සෑදීමට ක්‍රම දෙකක් ඇති බැවිනි.
- සාධකයක් යනු ජානයකි: වර්ණදේහයක DNA කොටසකි. ජානයක ආකාර දෙක සම්මුහුර්ත ජාන ය; ගැළපෙන යුගලයක් සමයුග්මක වන අතර වෙනස් යුගලයක් විෂම යුග්මක වේ.
- ප්‍රවේණිදර්ශය යනු දරන සම්මුහුර්ත ජාන ය; රූපානුදර්ශය යනු ප්‍රකාශයට පත් වන ආකාරයෙන් ලක්ෂණය යි. ප්‍රවේණිගත වන්නේ ප්‍රවේණිදර්ශය පමණි.
- මිනිස් සිරුරේ සෛලයක අලිංග වර්ණදේහ 44 ක් හා ලිංගික වර්ණදේහ 2 ක් ඇත. ගැහැනියක XX ද පිරිමියෙක් XY ද වන බැවින්, දරුවාගේ ලිංගිකත්වය තීරණය කරන්නේ පියාගේ ග්‍රාහකය යි, සෑම වර ම සමාන ඉඩකින්.
- X වර්ණදේහයේ ජාන ලිංග ප්‍රතිබද්ධ ය. පිරිමියෙකුට ඇත්තේ එකක් පමණක් බැවින්, තනි නිලීන සම්මුහුර්ත ජානයක් ඔහු තුළ දිස් වේ — හීමොෆීලියාව හා රතු-කොළ වර්ණාන්ධතාව පිරිමින් තුළ සුලභ වන්නේ ඒ නිසා ය.
- වරණීය අභිජනනය විශේෂයකට දැනටමත් ඇති සම්මුහුර්ත ජාන යොදාගෙන බෝග හා ගොවිපළ සතුන් වැඩිදියුණු කරයි; ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව විශේෂ අතර ජානයක් සම්ප්‍රේෂණය කර ප්‍රතිසංයෝජිත DNA නිපදවයි.
මෙම පරිච්ඡේදයේ හඳුන්වා දුන් යෙදුම්
| යෙදුම | තේරුම |
|---|---|
| ප්‍රවේණිය | ජනකයන්ගෙන් දරුවන්ට ලක්ෂණ සම්ප්‍රේෂණය වීම. |
| ජානය | එක් ලක්ෂණයක් පාලනය කරන, වර්ණදේහයක ඇති DNA කොටසක්. |
| සම්මුහුර්ත ජානය | ජානයකට ගත හැකි ආකාර දෙකෙන් එකක්. |
| ප්‍රමුඛ | පිරිසිදු පෙළ දෙකක් සංකරණය කළ විට F1 හි දිස් වන ආකාරය. |
| නිලීන | F1 හි සැඟවී, F2 හි නැවත දිස් වන ආකාරය. |
| සමයුග්මක | ජානයක එක ම සම්මුහුර්ත ජාන දෙකක් දැරීම. |
| විෂම යුග්මක | ජානයක වෙනස් සම්මුහුර්ත ජාන දෙකක් දැරීම. |
| ප්‍රවේණිදර්ශය | ලක්ෂණයක් සඳහා ජීවියා දරන සම්මුහුර්ත ජාන. |
| රූපානුදර්ශය | ජීවියා තුළ ප්‍රකාශයට පත් වන ආකාරයෙන් ලක්ෂණය. |
| විකෘතිය | ජානයක DNA හි භෂ්ම අනුක්‍රමයේ වෙනසක්. |
ඒ සියල්ල යටින් ඇති එක් අදහසක්
තොරතුරු භෂ්ම අනුක්‍රමයක් ලෙස ගබඩා වේ, විශ්වාසවන්ත ව පිටපත් වේ, ග්‍රාහකවලට අඩක් බැගින් බෙදා දෙනු ලැබේ, සංසේචනයේ දී නැවත එක් වේ. විවිධත්වය, මෙන්ඩල්ගේ අනුපාත, ලිංග තීරණය, ආවේණික ආබාධ හා ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව යන සියල්ල එම එක ම සැකැස්මේ ප්‍රතිඵල ය.