පදාර්ථ වර්ග කිරීම
පදාර්ථ වර්ග කරනු ලබන්නේ එකිනෙකට වෙනස් ක්‍රම දෙකකිනි — ඒවායේ භෞතික ස්වභාවය (physical nature) අනුව, සහ ඒවායේ රසායනික සංයුතිය (chemical composition) අනුව.
භෞතික ස්වභාවය අනුව
හුරුපුරුදු තුන: ඝන (solid), ද්‍රව (liquid) හා වායු (gas).
රසායනික සංයුතිය අනුව
ඉතිරි පරිච්ඡේදයට වැදගත් වන්නේ මෙම බෙදීමයි. පදාර්ථයක් එක්කෝ සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් (pure substance) හෝ මිශ්‍රණයක් (mixture) වන අතර, ඒ දෙක නැවත බෙදේ.
-
සංශුද්ධ ද්‍රව්‍ය
- මූලද්‍රව්‍ය (elements) — එක් වර්ගයක පරමාණු පමණි: යකඩ (Iron, Fe), ඔක්සිජන් (Oxygen, O2), කොපර් (Copper, Cu), නයිට්‍රජන් (Nitrogen, N2)
- සංයෝග (compounds) — රසායනික ව සම්බන්ධ වූ විවිධ මූලද්‍රව්‍ය: ජලය (H2O), කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO2)
-
මිශ්‍රණ
- සමජාතීය මිශ්‍රණ (homogeneous) — සෑම තැනක ම එක සමාන: ලුණු ද්‍රාවණය, සීනි ද්‍රාවණය
- විෂමජාතීය මිශ්‍රණ (heterogeneous) — සෑම තැනක ම එක සමාන නොවේ: හුනු + ජලය, සහල් + වැලි
රූපයක් එක් කළ යුතුය
මෙයින් පෙනෙන දෙය
සීමාව වැටෙන තැන සලකා බලන්න. සංයෝගයක් තුළ මූලද්‍රව්‍ය එකකට වඩා තිබුණ ද එය සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයකි — මන්ද එම මූලද්‍රව්‍ය ස්ථිර අනුපාතයකට රසායනික ව සම්බන්ධ වී ඇති බැවිනි. මිශ්‍රණයක් එසේ නොවේ: එහි ඇති දෑ හුදෙක් එකට මිශ්‍ර වී ඇති අතර, ඒ සෑම එකක් ම තමන්ගේ ම ගුණ රැක ගනී.