වඩා අපහසු තුලනයක්
ප්රතික්රියාව: ඇලුමිනියම් ලෝහය සහ තනුක හයිඩ්රොක්ලෝරික් අම්ලය ප්රතික්රියා කර ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් සහ හයිඩ්රජන් වායුව සෑදේ.
ආරම්භය — ඊතලය දෙපස සූත්ර නිවැරදි ව ලියන්න
Al + HCl → AlCl3 + H2
පියවර 1 — කුඩා ම පොදු ගුණාකාරය
ඵලවල ක්ලෝරීන් (Cl) පරමාණු තුනක් සහ හයිඩ්රජන් (H) පරමාණු දෙකක් ඇත.
2 සහ 3 යන සංඛ්යාවල කුඩා පොදු ගුණාකාරය 6 නිසා HCl අම්ලයේ සංගුණකය 6 ලෙස ලියන්න.
Al + 6HCl → AlCl3 + H2
පියවර 2 — දකුණු පස සම කිරීම
දැන් ප්රතික්රියකවල හයිඩ්රජන් පරමාණු හයක් ඇති නිසා H2 සංගුණකය 3 ලෙස ලියන්න.
ප්රතික්රියකවල ක්ලෝරීන් පරමාණු හයක් ඇති නිසා AlCl3 හි සංගුණකය 2 ලෙස ලියන්න.
Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
පියවර 3 — ඇලුමිනියම් සම කිරීම
ඵලවල ඇලුමිනියම් පරමාණු දෙකක් ඇති නිසා ඇලුමිනියම්වල සංගුණකය 2 ලෙස ලියන්න.
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
මෙය අදාළ ප්රතික්රියාවේ තුලිත සමීකරණයයි.
සෝදිසි ක්රමය
ඉහත ආකාරයට රසායනික සමීකරණය තුලිත කිරීම සෝදිසි ක්රමය ලෙස හැඳින්වේ.
මෙහි ප්රධාන උපක්රමය නම් වඩාත් සංකීර්ණ පැත්ත මුලින් ගැනීම සහ කුඩා ම පොදු ගුණාකාරය යෙදීම ය. තනි මූලද්රව්ය (මෙහි Al) අවසානයට තබන්න — ඒවා සම කිරීම පහසු ම ය.