සමීකරණයකින් ස්කන්ධ කියවා ගැනීම
තුලිත සමීකරණයක් හුදෙක් පරමාණු ගණන් කියන්නේ නැත — එයින් ස්කන්ධ ද කියවා ගත හැකි ය. පහත දැක්වෙන්නේ හීමටයිට් (Fe2O3) සහ කාබන් මොනොක්සයිඩ් අතර ප්‍රතික්‍රියාවයි.
Fe2O3 + 3CO → 2Fe + 3CO2
පළමුව මවුලික ස්කන්ධ
Fe = 56, O = 16, C = 12 ලෙස සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධ දන්නා විට:
Fe2O3 = (2 × 56) + (3 × 16) = 160 g mol−1
CO = 12 + 16 = 28 g mol−1
CO2 = 12 + (2 × 16) = 44 g mol−1
සමීකරණයෙන් ලැබෙන තොරතුරු
(a) අවශ්‍ය කාබන් මොනොක්සයිඩ්
Fe2O3 මවුල එකක් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට CO මවුල තුනක් අවශ්‍ය වේ.
එබැවින් Fe2O3 160 g සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට CO 28 × 3 g = 84 g අවශ්‍ය වේ.
(b) සෑදෙන යකඩ
ඉහත ප්‍රතික්‍රියාවේ දී යකඩ මවුල දෙකක් සෑදේ.
එබැවින් යකඩ 56 × 2 g = 112 g සෑදේ.
(c) සෑදෙන කාබන් ඩයොක්සයිඩ්
ඉහත ප්‍රතික්‍රියාවේ දී කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මවුල තුනක් සෑදේ.
එබැවින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් 44 × 3 g = 132 g සෑදේ.
ස්කන්ධය තුලනය වේ ද?
ඇතුළු වන ස්කන්ධය = 160 + 84 = 244 g. පිටවන ස්කන්ධය = 112 + 132 = 244 g. ස්කන්ධ සංස්ථිති නියමය අනුව මේ දෙක සමාන විය යුතු ය — සහ ඒවා සමාන ය.
සංගුණක යනු මවුල ය
තුලිත සමීකරණයක සංගුණක ප්‍රතික්‍රියාවට සහභාගි වන මවුල ගණන කියයි. එක් එක් මවුලික ස්කන්ධයෙන් ගුණ කළ විට ස්කන්ධ අනුපාතය ලැබේ.