ක්‍රියාකාරකම 2 — අවස්ථා තුනක්
මෙවර තුලා දෙක ට්‍රොලියේ දෙපසට අදිති — එනම් විරුද්ධ දිශාවන්ට.
ක්‍රියාකාරකම 2
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: ට්‍රොලියක්, නිව්ටන් තරාදි දෙකක්, සුමට කප්පි දෙකක්, තරාදි පඩි.
- මේසය මත ට්‍රොලිය තබා එහි දෙපසට නූල් දෙකක් සවිකර, නූල්වල අනෙක් කෙළවරවල් සුමට කප්පි මතින් යවා දෙකෙළවරට දුනු තරාදි දෙකක් (A හා B) සම්බන්ධ කරන්න.
- අවස්ථා තුනක් සඳහා ට්‍රොලියේ චලිතය නිරීක්ෂණය කර සටහන් කර ගන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
අවස්ථාව 1 — A: 4 N, B: 4 N
ට්‍රොලිය චලනය නොවේ. ට්‍රොලිය මත ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවලට සමාන බල ක්‍රියා කරන අතර එම බල යටතේ ට්‍රොලිය සමතුලිතතාවේ ඇත.
අවස්ථාව 2 — A: 4 N, B: 6 N
ට්‍රොලිය B දුනු තරාදිය දෙසට චලනය වේ. A දිශාවට වඩා B දිශාවට යෙදූ අමතර බලය වනුයේ 2 N ය. එනම් මෙම අවස්ථාවේ සම්ප්‍රයුක්තය වන්නේ B දිශාවට 2 N ය.
අවස්ථාව 3 — A: 6 N, B: 6 N
ට්‍රොලිය චලනය නොවේ. මෙහි දී දෙපසට බල සමාන වී සම්ප්‍රයුක්තය ශූන්‍ය වේ.
අවස්ථා 1 සහ 3 එකක් නොවේ ද?
ට්‍රොලිය දෙකේ දී ම චලනය නොවේ, එබැවින් බැලූ බැල්මට ඒවා එකකි. එහෙත් අවස්ථා 3 හි නූල් මත ඇදීම වැඩි ය — 6 N බැගිනි, 4 N නොවේ. එනම් සම්ප්‍රයුක්තය ශූන්‍ය වීම යනු බලයක් නොමැති වීම නොවේ; එය බල එකිනෙක අවලංගු කර ගැනීමයි. ඇදීම දිගට ම වැඩි කළහොත් නූල කැඩෙනු ඇත — එහෙත් සම්ප්‍රයුක්තය අවසානය දක්වා ම ශූන්‍ය ය.