ඌෂ්මකය තුළ සිදු වන ප්‍රතික්‍රියා
යකඩ නිස්සාරණයේ දී ධාරා ඌෂ්මකය තුළ ප්‍රතික්‍රියා හතරක් සිදු වේ. ඒවා අනුපිළිවෙළින් බලමු.
1 — කෝක් දැවීම
කෝක් වාතයේ දැවී කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සාදයි.
C + O2 → CO2
2 — ඔක්සිහාරකය සෑදීම
කාබන්ඩයොක්සයිඩ් (CO2) වායුව කෝක් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර කාබන් මොනොක්සයිඩ් වායුව (CO) සාදයි.
CO2 + C → 2CO
3 — ඔක්සිහරණය
කාබන්මොනොක්සයිඩ් (CO) වායුව හීමටයිට් (Fe2O3) ඔක්සිහරණය කරයි. මෙහි දී ද්‍රව යකඩ සෑදේ.
Fe2O3 + 3CO → 2Fe + 3CO2
4 — හුණුගල් වියෝජනය
කැල්සියම් කාබනේට් (CaCO3) වියෝජනය වී කැල්සියම් ඔක්සයිඩ් (CaO) හා කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO2) සෑදේ.
CaCO3 → CaO + CO2
හතරේ ම භූමිකාව
1 සහ 2 එකට ගත් විට ඔක්සිහාරකය වන CO සාදයි. 3 යනු යකඩ ලබා දෙන ප්‍රතික්‍රියාව ය. 4 මගින් ලැබෙන CaO ඊළඟ පිටුවේ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරයි.
CO<sub>2</sub> දෙවරක් එයි
CO2 ප්‍රතික්‍රියා 1 සහ 4 හි ඵලයක් වන අතර ප්‍රතික්‍රියා 2 හි ප්‍රතික්‍රියකයකි. එබැවින් ඌෂ්මකය තුළ එය නිරන්තරයෙන් සෑදෙමින් ද පරිභෝජනය වෙමින් ද පවතී.