ලෝහ සහ තනුක අම්ල
රසායනාගාරයේ දී බහුල ව භාවිත වන අම්ල වනුයේ හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් (HCl) අම්ලය, නයිට්‍රික් (HNO3) අම්ලය සහ සල්ෆියුරික් (H2SO4) අම්ලය යි.
ක්‍රියාකාරකම 16.6
තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් (HCl) අම්ල ද්‍රාවණයකින් 10 ml බැගින් පරීක්ෂා නළ කිහිපයකට දමන්න. මතුපිට පෘෂ්ඨ හොඳින් පිරිසිදු කළ මැග්නීසියම් (Mg), ඇලුමිනියම් (Al), සින්ක් (Zn), කොපර් (Cu) හා අයන් (Fe) ලෝහ කැබැල්ල බැගින් එක් එක් නළයට දමා නිරීක්ෂණය කරන්න. වායු බුබුළු පිට වන වේගය සසඳන්න.
| ලෝහය | වායු බුබුළු පිට වන වේගය |
|---|---|
| මැග්නීසියම් (Mg), ඇලුමිනියම් (Al), සින්ක් (Zn) | වේගයෙන් පිට වේ |
| යකඩ (Fe) | සෙමින් පිට වේ |
| කොපර් (Cu) | පිට නොවේ |
සිදු වන්නේ කුමක් ද?
මෙහි දී අදාළ ලෝහ ක්ලෝරයිඩය සෑදෙන අතර හයිඩ්‍රජන් වායුව පිටවේ. එබැවින් බුබුළු නැගීම ම ප්‍රතික්‍රියාව සිදු වන බවට සාක්ෂිය ය.
HCl — වායුව ද අම්ලය ද?
HCl වායුවක් ලෙස ඇතිවිටදී හයිඩ්‍රජන් ක්ලෝරයිඩ් ලෙස හඳුන්වයි. හයිඩ්‍රජන් ක්ලෝරයිඩ් වායුව ජලයේ දිය කළ විටදී එය හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය ලෙස හඳුන්වයි.
කොපර් නළයෙන් බුබුළු නොනැඟීම මෙහි ඉතා ම වැදගත් නිරීක්ෂණය යි — එය සක්‍රියතා ශ්‍රේණියේ කොපර්ගේ ස්ථානය තීරණය කරයි.