බලය යනු කුමක්ද?
යමක් තල්ලු කරන විට ඔබ කරන්නේ බලයක් යෙදීමකි. යමක් ඇදීමේ දී කරන්නේ ද බලයක් යෙදීමකි. එසැවීම, තෙරපීම — මේ සියල්ල ම සිදු වන්නේ බලයක් (force) යෙදීම හේතුවෙනි.
බලයකින් සිදු වන්නේ කුමක්ද?
බලයක් යෙදූ විට වස්තුවකට සිදු විය හැක්කේ මේ දෑ ය:
- නිශ්චල ව තිබූ වස්තුවක් චලනය වීමට පටන් ගැනීම
- චලනය වන වස්තුවක ප්‍රවේගය වැඩි වීම
- චලනය වන වස්තුවක ප්‍රවේගය අඩු වීම, හෝ එය නැවතීම
- චලනය වන දිශාව වෙනස් වීම
- වස්තුවේ හැඩය වෙනස් වීම
2 පරිච්ඡේදය සමඟ සම්බන්ධය
මුල් හතරේ ම පොදු දෙයක් ඇත — ඒ සෑම එකක් ම ප්‍රවේගය වෙනස් වීමකි. ප්‍රවේගය වෙනස් වීමේ ශීඝ්‍රතාව නම් ත්වරණය බව ඔබ 2 පරිච්ඡේදයේ දී ඉගෙන ගත්තේ ය.
එනම් බලයක් යනු ත්වරණයක් ඇති කරන දෙයයි. 2 පරිච්ඡේදය චලිතය විස්තර කළේ ය; මෙම පරිච්ඡේදය එය වෙනස් වන්නේ ඇයි දැයි කියයි.
බලයක් යෙදූ පමණින් ම ප්‍රමාණවත් ද?
නිශ්චල වස්තුවක් චලනය කිරීමට එය චලනය කිරීමට අවශ්‍ය දිශාවට බලයක් යෙදිය යුතු ය. එහෙත් බලයක් යෙදූ පමණින් ම එහි චලනය ඇරඹේ ද?
මේසයක් සැහැල්ලුවෙන් තල්ලු කර බලන්න. බොහෝ විට කිසිවක් සිදු නොවේ. යොදන බලය ක්‍රමයෙන් වැඩි කරන විට, එක් අවස්ථාවක දී මේසය චලනය වීම ආරම්භ වෙයි.
ඉතිරි වන ප්‍රශ්නය
මුලින් ම යෙදූ බලය ගියේ කොහේ ද? එය වස්තුව චලනය නොකළේ මන්ද? ඊළඟ පිටුවේ දී එයට පිළිතුරු දෙන බලය හඳුනා ගනිමු.