ස්ථිතික ඝර්ෂණය
කිසිවක් සිදු නොවන සේ පෙනෙන පරීක්ෂණයේ කොටසින් ම පටන් ගනිමු — කුට්ටිය චලනය කිරීමට අසමත් වූ ඇදීම්වලින්. එහි දී බොහෝ දේ සිදු වෙමින් තිබේ.
ස්ථිතික ඝර්ෂණය (Static friction)
චලිතය ඇරඹීමට පෙර ක්‍රියා කරන ඝර්ෂණය ස්ථිතික ඝර්ෂණය ලෙස හැඳින්වේ. උපරිමයට වඩා අඩු සෑම යොදන බලයක් සඳහා ම එයට සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ ඝර්ෂණ බලයක් හට ගන්නා බැවින් කුට්ටිය චලනය නොවේ.
එය ගන්නේ අවශ්‍ය ප්‍රමාණය පමණි
ශිෂ්‍යයන් වැඩිපුර ම වරදවා ගන්නා තැන මෙයයි. ස්ථිතික ඝර්ෂණය යනු බලා ගැනීමට තිබෙන ස්ථිර සංඛ්‍යාවක් නොවේ. එය විය යුතු ප්‍රමාණය කුමක් ද, එය එයයි.
| ඔබ අදින බලය | ඝර්ෂණය | කුට්ටිය |
|---|---|---|
| 4 N | 4 N | නිශ්චල ය |
| 9 N | 9 N | නිශ්චල ය |
| 15 N | 15 N | නිශ්චල ය |
යොදන බලය වැඩි වන විට වස්තුව මත ක්‍රියාත්මක වන ස්ථිතික ඝර්ෂණ බලය ද ක්‍රමයෙන් වැඩි වේ. එහෙත් පරීක්ෂණයෙන් පෙනුණු පරිදි එසේ වැඩි විය හැක්කේ එක්තරා උපරිම අගයක් දක්වා පමණි. යොදන බලය එම උපරිමය ඉක්මවූ විට වස්තුව නිශ්චල ව තබා ගැනීමට ඝර්ෂණ බලයට නොහැකි වන බැවින්, වස්තුව චලනය වීම ඇරඹී කුඩා ප්‍රවේගයක් ද ලබා ගනී.
ගැටලුවක් නිවැරදි ව කියවීම
ගැටලුවක වස්තුවක් තල්ලු කරමින් ඇති බව ත් එය චලනය නොවන බව ත් කියා ඇත්නම්, ඝර්ෂණ බලය සමාන වන්නේ යොදන බලයට ය — උපරිමයට නොවේ. උපරිමයෙන් කියවෙන්නේ එය කිසිසේත් චලනය වේ ද යන්න පමණි.