ද්‍රාව පීඩක යන්ත්‍රය
ද්‍රාව පීඩකයක ඇත්තේ විශාලත්වයෙන් වෙනස් පිස්ටන දෙකක් එක ම ද්‍රවයට යා කර ය. කුඩාවට යොදන බලය විශාලයෙන් වැඩි වී ලැබෙන්නේ කෙසේ ද යන්න ගණනයකින් ම බලමු.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ගැටලුව
A පිස්ටනයේ වර්ගඵලය 10 cm2 ද B පිස්ටනයේ වර්ගඵලය 200 cm2 ද වේ. A පිස්ටනය මත 20 N බලයක් යෙදුවහොත් B පිස්ටනය මත යෙදෙන බලය කොපමණ ද?
පියවර 1 — A හි පීඩනය
10 cm2 = 10−3 m2
P = F ÷ A = 20 N ÷ 10−3 m2 = 20 000 N m−2
= 2 N cm−2
පියවර 2 — B මත බලය
මෙම පීඩනය ද්‍රවය මගින් B පිස්ටනය වෙත සම්ප්‍රේෂණය වේ. එනම් B හි සෑම 1 cm2 ක් වෙත ම 2 N බලයක් ඉහළට යෙදේ.
B හි වර්ගඵලය = 200 cm2
බලය = 2 N cm−2 × 200 cm2 = 400 N
20 N බලයක් 400 N බලයක් වූයේ කෙසේ ද?
සම්ප්‍රේෂණය වූයේ බලය නොව පීඩනය ය. පිස්ටන දෙකෙහි පීඩනය එක ම වුව ද, B හි වර්ගඵලය A මෙන් 20 ගුණයක් වන බැවින් එහි ලැබෙන බලය ද 20 ගුණයක් වේ.
ගණනයේ දී නොසලකන දෙය
මෙවැනි ද්‍රාව පීඩකවල පිස්ටන මත යෙදෙන බල ඒවා තුළ ඇති ද්‍රව කඳේ බර නිසා යෙදෙන බලයට වඩා ඉතා විශාල නිසා, ද්‍රව කඳෙන් ඇති වන පීඩනය ගණනයන් සඳහා සලකනු නොලැබේ.