පරිච්ඡේදයේ සාරාංශය
මුළු පරිච්ඡේදය ම එක් ලැයිස්තුවකින්.
- ආහාර ජීරණයේ දී විශාල, අද්රාව්ය ආහාර අණු දේහයට අවශෝෂණය කළ හැකි කුඩා, ද්රාව්ය අණු බවට බිඳ හෙළේ.
- ජීරණය මුඛයේ දී ආරම්භ වී ආමාශයේ දී දිගටම සිදු වී ක්ෂුද්රාන්ත්රයේ දී සම්පූර්ණ වේ; අවසාන ඵල අංගුලිකා හරහා එහි දී අවශෝෂණය වේ.
- මහාන්ත්රය ජලය අවශෝෂණය කරයි; නොජීර්ණ ද්රව්ය මළ ලෙස ඉවත් වේ.
- ශ්වසනය අවස්ථා තුනකින් සිදු වේ: බාහිර ශ්වසනය, ගර්ත තුළ වායු හුවමාරුව හා සෛලීය ශ්වසනය.
- වායු තුනී, තෙත් ගර්ත බිත්ති හරහා විසරණයෙන් ගමන් කරයි.
ග්ලූකෝස් + ඔක්සිජන් → කාබන් ඩයොක්සයිඩ් + ජලය + ශක්තිය
C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O
සවායු ශ්වසනය ශක්තිය නිදහස් කරයි; එය ATP ලෙස තැන්පත් වේ
- නිර්වායු ශ්වසනය ශාක හා යීස්ට් තුළ එතිල් මද්යසාරය ද සතුන් තුළ ලැක්ටික් අම්ලය ද නිපදවන අතර අඩු ශක්තියක් නිදහස් කරයි.
- වෘක්ක වෘක්කාණු තුළ අතිපරිස්රාවනය, වරණීය ප්රතිශෝෂණය හා ස්රාවය මගින් බහිස්ස්රාවය කරයි.
- රුධිරය ප්ලාස්මය (55%ක් පමණ) හා රුධිරාණු (45%ක් පමණ) ය: රතු රුධිරාණු ඔක්සිජන් ගෙන යයි, සුදු රුධිරාණු ආරක්ෂා කරයි, පට්ටිකා කැටි ගස්වයි.
- කුටීර හතරක හෘදය ද්විත්ව සංසරණයක් පවත්වයි: පෙනහැලි වෙත හා දේහය වෙත.
- වැඩිහිටියකුගේ සාමාන්ය රුධිර පීඩනය 120/80 mm Hg පමණ වේ.
- ස්නායු පද්ධතිය ආවේග මගින් වේගයෙන් සමායෝජනය කරයි; හෝර්මෝන රුධිරය හරහා සෙමින් සමායෝජනය කරයි.
- ප්රතීක ක්රියාවක් යනු ප්රතීක චාපයක් ඔස්සේ සිදුවන ඉක්මන්, ස්වයංක්රීය ප්රතිචාරයකි.
- සමස්ථිතිය රුධිර ග්ලූකෝස්, දේහ උෂ්ණත්වය හා ජලය නියතව පවත්වයි.