සාන්ද්‍රණ සමීකරණය
පෙර පිටුවේ ඇති සියල්ල එක් සමීකරණයකින් එක් පේළියකින් කළ හැක. ගැටලු හතරකි, එක් එක්ක එයින් විසඳා ඇත.
සාන්ද්‍රණය
C = n ÷ V
n මවුලවලින් (mol), V ඝන ඩෙසිමීටරවලින් (dm3), C mol dm-3 වලින්
නිදසුන 1 — සෝඩියම් නයිට්‍රේට්
ගැටලුව
සෝඩියම් නයිට්‍රේට් (NaNO₃) 17 g ක් ඉතා නිවැරදිව කිරාගෙන එය 200 cm³ පරිමාව ලකුණු කළ පරිමාමිතික ප්ලාස්කුවක දිය කර අවසාන පරිමාව 200 cm³ දක්වා ආසුත ජලයෙන් තනුක කරන ලදී. මෙසේ සෑදූ ද්‍රාවණයේ NaNO₃ සාන්ද්‍රණය කොපමණ ද? (Na = 23, N = 14, O = 16)
විසඳුම
NaNO3 වල මවුලික ස්කන්ධය = {23 + 14 + (16 × 3)} g mol-1 = 85 g mol-1
17 g ක ඇති මවුල ප්‍රමාණය = 17 g ÷ 85 g mol-1 = 0.2 mol
1000 cm3 ක ඇති ප්‍රමාණය = (0.2 mol ÷ 200 cm3) × 1000 cm3 = 1 mol
සාන්ද්‍රණය = 1 mol ÷ 1 dm3
= 1 mol dm-3
නිදසුන 2 — පොටෑසියම් කාබනේට්
ගැටලුව
සාන්ද්‍රණය 1 mol dm⁻³ වන පොටෑසියම් කාබනේට් (K₂CO₃) ද්‍රාවණයකින් 500 cm³ ක් සෑදීමට අවශ්‍ය වන K₂CO₃ ස්කන්ධය කොපමණ ද? (K = 39, C = 12, O = 16)
විසඳුම
K2CO3 වල මවුලික ස්කන්ධය = (39 × 2) + 12 + (16 × 3) = 138 g mol-1
1 mol dm-3 ද්‍රාවණයක 1000 cm3 ක ඇති ස්කන්ධය = 138 g
500 cm3 ක ඇති ස්කන්ධය = (138 g ÷ 1000 cm3) × 500 cm3
= 69 g
නිදසුන 3 — යූරියා
ගැටලුව
යූරියා (CO(NH₂)₂) 12 g ක් ආසුත ජලයේ දිය කර 1 dm³ ක ද්‍රාවණයක් පිළියෙල කර ඇත. මෙම ද්‍රාවණයේ සාන්ද්‍රණය සොයන්න. (C = 12, O = 16, N = 14, H = 1)
විසඳුම
යූරියාවල මවුලික ස්කන්ධය = {12 + 16 + (14 × 2) + (1 × 4)} g mol-1 = 60 g mol-1
12 g ක ඇති මවුල ප්‍රමාණය = (1 mol ÷ 60 g) × 12 g = 0.2 mol
සාන්ද්‍රණය = 0.2 mol ÷ 1 dm3
= 0.2 mol dm-3
නිදසුන 4 — ග්ලූකෝස්, හැරවීමක් සහිත ව
ගැටලුව
ග්ලූකෝස් 18 g ගෙන 250 cm³ වන පරිමාමිතික ප්ලාස්කුවකට දමා ද්‍රාවණය 250 cm³ වන තෙක් ආසුත ජලය එකතු කරන ලදී. මෙම ද්‍රාවණයේ සාන්ද්‍රණය සොයන්න.
විසඳුම
ග්ලූකෝස්වල මවුලික ස්කන්ධය = (12 × 6) + (1 × 12) + (16 × 6) = 180 g mol-1
18 g ක ඇති මවුල ප්‍රමාණය = (1 mol ÷ 180 g) × 18 g = 0.1 mol
1000 cm3 ක ඇති ප්‍රමාණය = (0.1 mol ÷ 250 cm3) × 1000 cm3 = 0.4 mol
= 0.4 mol dm-3