යකඩ හැන්දක් මත තඹ ආලේප කිරීම
12.2.5 ක්‍රියාකාරකම පසුගිය පිටුවේ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කරයි.
ක්‍රියාකාරකම 12.2.5
අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය: යකඩ හැන්දක්, තඹ තහඩුවක්, සම්බන්ධක කම්බි, කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණයක්, 9 V බැටරියක්
තඹ තහඩුව හා යකඩ හැන්ද කම්බි මගින් විද්‍යුත් කෝෂයට සම්බන්ධ කර එක් වර ම ඒවා කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණය තුළ ගිල්වන්න. නිරීක්ෂණ සටහන් කරගන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ඇනෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව (ධන ඉලෙක්ට්‍රෝඩය)
ද්‍රාවණයේ ඇති SO42- හා OH- අයන ඇනෝඩය වෙත ආකර්ෂණය වේ. මෙයින් ඔක්සිකරණය වීමට වැඩි නැඹුරුවක් ඇත්තේ OH- අයනයට ය. එම නිසා 4OH- → O2 + 2H2O + 4e යන ප්‍රතික්‍රියාව ඇනෝඩයේදී සිදු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ ද එය සිදු නො වේ. ඇනෝඩය ලෝහයක් වන බැවින් ලෝහ පරමාණු, අයන බවට ඔක්සිකරණය වීම වඩාත් පහසු වේ. එනම් ඇනෝඩය ක්‍රමයෙන් දිය වේ.
Cu (s) → Cu2+ (aq) + 2e
ඇනෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව
කැතෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව (ඍණ ඉලෙක්ට්‍රෝඩය)
ද්‍රාවණය තුළ Cu2+ අයන සහ ජලය විඝටනයෙන් ලැබුණු H+ අයන ස්වල්පයක් ද අඩංගු වේ. මින් ඔක්සිහරණය වීමට වැඩි නැඹුරුවක් දක්වන්නේ සක්‍රියතාව අඩු Cu2+ අයනය වේ. එනම් කැතෝඩය (යකඩ හැන්ද) මත තඹ ආලේපනය වේ.
Cu2+ (aq) + 2e → Cu (s)
කැතෝඩ ප්‍රතික්‍රියාව
තඹ තහඩුවේ සිට හැන්දට ගමන් කරයි
අර්ධ ප්‍රතික්‍රියා දෙක එක ළඟ තබන්න. ඇනෝඩයෙන් Cu2+ ලෙස ඉවත් වන සෑම තඹ පරමාණුවකට ම එක් Cu2+ අයනයක් හැන්ද මත තඹ පරමාණුවක් බවට පත් වේ. සැබවින් ම තඹ තහඩුවේ සිට ද්‍රාවණය හරහා හැන්ද මතට ගෙන යන අතර ද්‍රාවණයේ නිල් පැහැය අඩු නොවේ — Cu2+ වෙනුවට කිසිවක් නොපැමිණි කාබන් ඉලෙක්ට්‍රෝඩ සහිත විද්‍යුත් - විච්ඡේදනය මෙන් නොවේ. තඹ පිරිසිදු කිරීම ද මේ ආකාරයට ම ක්‍රියා කරයි: අසංශුද්ධ තඹ ඇනෝඩය කරන අතර අපද්‍රව්‍ය ඉතිරි වෙමින් කැතෝඩය මත පිරිසිදු තඹ ගොඩ නැගේ.
ඇනෝඩය කැතෝඩයට පෝෂණය කරයි
තඹ ආලේපනයේ දී තඹ ඇනෝඩය Cu2+ ලෙස දිය වන අතර කැතෝඩයේ ඇති වස්තුව මත එම ප්‍රමාණය ම තඹ තැන්පත් වේ.