මැටි ජලය හා ලුණු ජලය
එක ම ජල පරිමාවකින් එක ම ආකාරයට සාදන ලද මිශ්‍රණ දෙකකි. ඉන් එකක් පුරා ම එකාකාර බව පෙනී යන අතර අනෙක එසේ නොවේ.
ක්‍රියාකාරකම 3.1.3 — ජලයේ මැටි
බීකරයකට ජලය 500 ml පමණ ගන්න. එයට මැටි පස් 10 g පමණ දමා හොඳින් කලතා මිනිත්තුවක් පමණ නිශ්චල ව තබන්න. පසු ව වෙනත් බීකරයකට රෙදි කැබැල්ලකින් බොරපැහැ ජලය පෙරාගන්න. පැයක් පමණ නිශ්චල ව තබා මෙම ද්‍රාවණයේ බොර පැහැය ද්‍රාවණය පුරා ම ඒකාකාර ව පැතිරී ඇති දැයි බලන්න. ද්‍රාවණයේ පැහැදිලි බව ඉහළ සිට පහළට සමාන දැයි බලන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
ක්‍රියාකාරකම 3.1.4 — ජලයේ ලුණු
බීකරයකට ජලය 250 ml පමණ ගන්න. එයට පිරිසිදු ලුණු 10 g ක් පමණ දමා දිය වන තුරු හොඳින් කලතා රෙදි කැබැල්ලකින් පෙරාගන්න. පැයක් පමණ නිශ්චලව තබා ද්‍රාවණයේ පැහැදිලි බව ඉහළ සිට පහළට සමාන දැයි බලන්න. ඔබ 3.1.3 ක්‍රියාකාරකමෙහි කළ දෑ මෙම ද්‍රාවණයට ද සිදු කර බලන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
පැයකට පසු දෙක පෙනෙන ආකාරය
ජලයේ මැටි
- වර්ණය හා විනිවිද පෙනෙනසුලු බව තැනින් තැනට වෙනස් වේ
- ඒකක පරිමාවක ඇති මැටි අංශු ප්‍රමාණය තැනින් තැන වෙනස් වේ
ජලයේ ලුණු
- විනිවිද පෙනෙනසුලු බව ද්‍රාවණය පුරා ම එක සමාන වේ
- ඒකක පරිමාවක ඇති ලුණු අංශු ප්‍රමාණය හැම තැනම සමාන වේ
තීරණය කරන පරීක්ෂණය
මතුපිට දීප්තිය ඇති ලෝහ තහඩු කැබැල්ලක් ගන්න. පිපෙට්ටුවක් හෝ විදුරු කුරක් ආධාරයෙන් ද්‍රාවණයේ A හා B ස්ථාන දෙකකින් ද්‍රවය ලබාගෙන තහඩුව මත එක සමාන බිංදු දෙකක් තබා වාෂ්පීකරණය කරන්න. එක් ස්ථානයකින් ගත් බිංදුවෙන් අනෙකට වඩා වැඩි අවශේෂයක් ඉතිරි වන්නේ නම්, එම මිශ්‍රණය පුරා ම එකාකාර නොවී ය.
මැටි ජලය හා ලුණු ජලය දෙක ම ඝන ද්‍රව්‍යයක් හා ජලය මිශ්‍ර වූ මිශ්‍රණ වන අතර, ඒවා එක ම වර්ගයේ මිශ්‍රණ නොවේ. වෙනස වන්නේ සංයුතිය එහි හැම තැනම සමාන ද යන්නයි.