ශබ්ද විකාශකය
ධාරාවක් ගෙන යන සන්නායකයක් මත චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් මගින් බලයක් ඇති කිරීම සාමාන්‍ය ජීවිතයේ දී අපට ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වන සංසිද්ධියකි. විදුලි මෝටරය, ශබ්ද විකාශකය, ගැල්වනෝමීටරය, වෝල්ට්මීටරය සහ ඇමීටරය (ප්‍රතිසම) එම සංසිද්ධිය පදනම් කරගෙන නිපදවන ලද උපකරණ කිහිපයකි.
ශබ්ද විකාශකයක බාහිර ස්වරූපය සහ එය සාදා ඇති ආකාරය 13.9 රූපයේ පෙන්වා ඇත. ශබ්ද විකාශකයක් මගින් යම් ශබ්දයක් නිපදවන්නේ එම ශබ්දයේ තරංග ආකාරය අනුව විචලනය වන විද්‍යුත් ධාරාවක් ශබ්ද විකාශකයේ ඇති දඟරය හරහා ගැලීමට සැලැස්වූ විට ය.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
| කොටස | කාර්යය |
|---|---|
| වළයාකාර චුම්බකය | දඟරය පිහිටි හිඩැස හරහා ප්‍රබල ක්ෂේත්‍රයක් ඇති කරයි |
| දඟරය | විචලනය වන ධාරාව ගෙන යන අතර ක්ෂේත්‍රයෙන් තල්ලු වේ |
| සැහැල්ලු කාඩ්බෝඩ් කේතුව | දඟරය සමඟ චලනය වී ශබ්ද තරංග සෑදීමට වාතය තල්ලු කරයි |
| ආධාරක ලෝහ රාමුව | චුම්බකය හා කේතුවේ විශාල කෙළවර රඳවයි |
දඟරය චුම්බකයේ ධ්‍රැව අතර ඇති ප්‍රදේශයේ ඉදිරියට හා පසු පසට නිදහසේ කම්පනය විය හැකි ලෙස, එය කේතුවේ අඩු විෂ්කම්භය සහිත කෙළවරට සම්බන්ධ කර ඇත. දඟරය හරහා විචල්‍ය ධාරාවක් ගමන් කරන විට, චුම්බකය මගින් සන්නායකය මත ඇති කෙරෙන බලය නිසා ධාරාවේ විචලනයට අනුරූපව දඟරය ඉදිරියට හා පසුපසට කම්පනය වන අතර, ඒ අනුව කේතුව ද කම්පනය වී ශබ්ද තරංග නිපදවේ.
කේතුව ශබ්දය පිටපත් කරන්නේ ඇයි
වමත් නීතියට අනුව දඟරය වටා එක් දිශාවකට යන ධාරාව එය ඉදිරියට තල්ලු කරන අතර අනෙක් දිශාවට යන ධාරාව එය ආපසු අදියි. විශාල ධාරාවක් විශාල තල්ලුවක් දෙයි. එබැවින් හඬක රටාවට ධාරාව තත්පරයකට සිය ගණන් වාර ගණනක් ඉහළ පහළ යන විට දඟරය හා කේතුව හරියට ම එම රටාවට චලනය වී වාතය තල්ලු කරයි, අදියි. එය 4 වන පරිච්ඡේදයේ ඔබ ඉගෙන ගත් සම්පීඩන හා විරලන — ශබ්ද තරංගය — ඇති කරයි. ධාරාවේ විද්‍යුත් ශක්තිය කේතුවේ චාලක ශක්තිය බවට ද, ඉන්පසු වාතයේ ශබ්ද ශක්තිය බවට ද පත් වේ.
ශබ්ද විකාශකය මෝටර ආචරණයකි
චුම්බකයේ ක්ෂේත්‍රයේ ඇති දඟරයේ විචලනය වන ධාරාව දඟරය හා කේතුව ඊට අනුරූපව කම්පනය කරයි: විද්‍යුත් ශක්තිය ශබ්දය බවට පත් වේ.