මන්දනය
ත්වරණය සඳහා ලැබෙන අගය ධන අගයක් නම්, එයින් හැඟෙන්නේ ප්‍රවේගයේ වැඩි වීමකි. එය ඍණ අගයක් නම් ප්‍රවේගය අඩු වන බව එයින් කියැවේ.
ප්‍රවේගය අඩු වන අවස්ථාවක්
සරල රේඛීය මාර්ගයක් දිගේ ගමන් කරන වස්තුවක ප්‍රවේගය ආරම්භයේ දී 12 m s−1 ක් ව තිබී පහත පරිදි වෙනස් වූයේ යැයි සලකන්න.
| කාලය t (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| ප්‍රවේගය v (m s−1) | 12 | 9 | 6 | 3 | 0 |
ගණනය
ත්වරණය = (0 − 12) m s−1 ÷ 4 s = −3 m s−2
මෙහි දී ත්වරණය ලෙස අපට ලැබෙන්නේ ඍණ අගයකි. සෑම තත්පරයක් පාසා ම ප්‍රවේගය 3 m s−1 බැගින් අඩු වන බව එයින් කියැවේ.
මන්දනය
යම් වස්තුවක ප්‍රවේගයේ අඩු වීමක් ඇත්නම් එහි ත්වරණය ඍණ අගයක් ගනියි. ඍණ ත්වරණයක් මන්දනයක් ලෙස හැඳින්වේ.
යම් වස්තුවක ත්වරණය −3 m s−2 නම්, එහි මන්දනය 3 m s−2 වේ. ලකුණ ඉවත් වන්නේ මන්දනය යන වචනය ම දිශාව කියන බැවිනි.
ලකුණු දෙක එකට
| ත්වරණයේ ලකුණ | ප්‍රවේගයට වන දෙය | නම |
|---|---|---|
| ධන (+) | වැඩි වේ | ත්වරණය |
| ඍණ (−) | අඩු වේ | මන්දනය |
| ශුන්‍ය (0) | වෙනස් නොවේ | ඒකාකාර ප්‍රවේගය |