බද්ධ කිරීම: ග්‍රාහකය හා අනුජය
ශාකයක අංකුරයක් හෝ රිකිල්ලක් එම විශේෂයේ ම හෝ බන්ධුතා ඇති විශේෂයක ශාකයකට (පටක සම්බන්ධයක් ඇතිවන පරිදි) සම්බන්ධ කිරීම බද්ධ කිරීම ලෙස හැඳින්වේ.
බද්ධ කිරීමේ දී සම්බන්ධ කරන ශාක කොටස් දෙක එකම විශේෂයේ හෝ බන්ධුතා ඇති විශේෂ දෙකක විය යුතු ය. ඒවා පහත දැක්වෙන ආකාරයට නම් කරයි.
1. ග්‍රාහක කඳ (Stock)
පසට සම්බන්ධ ශාක කොටස ග්‍රාහකය ලෙස හැඳින් වේ. ග්‍රාහකයක තිබිය යුතු ලක්ෂණ පහත දැක්වේ:
- ශක්තිමත් මූල පද්ධතියක් දැරීම;
- ඒකාකාර වර්ධනයක් සහිත වීම;
- රෝගවලට සහ පාරිසරික වෙනස්වීම්වලට ඔරොත්තු දීම.
2. අනුජය (Scion)
වෙනත් ශාකයකින් ලබාගෙන ග්‍රාහකයට බද්ධ කරන අංකුරය හෝ රිකිල්ල අනුජය ලෙස හැඳින්වේ. අනුජයේ තිබිය යුතු ලක්ෂණ පහත දැක්වේ:
- යහපත් ලක්ෂණ සහිත ප්‍රභේදයක් වීම;
- පළිබෝධකයින් හා රෝගවලින් තොර වීම.
ශාක බද්ධ කිරීමේ දී සිදුවන්නේ ග්‍රාහකයේ සහ අනුජයේ කැම්බියම පටක මගින් ඒවා එකිනෙක සම්බන්ධ වීම ය.
සමහර ශාකවලට පමණක් බද්ධ කළ හැක්කේ ඇයි
බද්ධ කිරීම ක්‍රියා කරන්නේ කැම්බියම හරහා ය. එනිසා එය සිදු කළ හැක්කේ කැම්බියම පටකය සහිත ශාකවලට පමණි — එනම් ද්විබීජ පත්‍රී ශාකවලට පමණි. කොතරම් දක්ෂතාවක් තිබුණ ද පොල් ගසක් හෝ කෙසෙල් ගසක් බද්ධ කළ නොහැක.
ශාක දෙකේ ම හොඳ ම කොටස්
ඉහත ලැයිස්තු දෙක එකට කියවන්න. බද්ධ කිරීමේ අරමුණ එතැනින් ම පෙනේ. ග්‍රාහකය තෝරා ගන්නේ පොළොවට යටින් සිදුවන දේ සඳහා ය — මුල්, ඔරොත්තු දීම, රෝග ප්‍රතිරෝධය. අනුජය තෝරා ගන්නේ පොළොවට උඩින් සිදුවන දේ සඳහා ය — අපට ඇත්ත වශයෙන් ම අවශ්‍ය ඵලය. පසුව එක ම ශාකය දෙක ම ඉටු කරයි.
බද්ධ කිරීම ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකකට සිදු වේ: අංකුර බද්ධය සහ රිකිලි බද්ධය.