සූත්‍රයක් ලිවීම
සංයෝග සෑදී ඇත්තේ මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණු හෝ අයන බන්ධනවලින් බැඳීමෙනි. එබැවින් සංයෝගයක සූත්‍රය ලිවීමට ඒවායේ සංයෝජන බල හෙවත් සංයුජතා දත යුතු ය. එම සංයෝජන බල තුලනය වන පරිදි සූත්‍රය ලියනු ලැබේ.
සරල උදාහරණ තුනකින් පටන් ගනිමු
හයිඩ්‍රජන්වල සංයුජතාව 1 ය; ඔක්සිජන්වල සංයුජතාව 2 කි. එබැවින් ඔක්සිජන් පරමාණු එකක් සමඟ හයිඩ්‍රජන් පරමාණු දෙකක් සංයෝජනය විය හැකි ය → H2O
නයිට්‍රජන්වල සංයුජතාව 3 කි. එබැවින් නයිට්‍රජන් පරමාණු එකක් සමඟ හයිඩ්‍රජන් පරමාණු 3ක් සංයෝජනය විය හැකි ය → NH3
කාබන්හි සංයුජතාව 4 කි. එබැවින් C පරමාණු එකක් සමඟ හයිඩ්‍රජන් පරමාණු 4ක් සංයෝජනය විය හැකි ය → CH4
සංයුජතා මාරු කර ලිවීමේ ක්‍රමය
මූලද්‍රව්‍ය දෙකක සංයෝජන බල තුලනය කිරීමට ඉක්මන් ක්‍රමයක් ඇත: සංකේත දෙක අසල අසල ලියා, ඒවායේ සංයුජතා මාරු කර, එක් එක් සංයුජතාව අනෙක් සංකේතයේ දකුණු පස පහළින් ලියන්න.
| සංයෝගය | සංකේත | සංයුජතා | රසායනික සූත්‍රය |
|---|---|---|---|
| සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් | Na · Cl | 1 · 1 | NaCl |
| කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ් | Ca · Cl | 2 · 1 | CaCl₂ |
| සෝඩියම් ඔක්සයිඩ් | Na · O | 1 · 2 | Na₂O |
| කැල්සියම් ඔක්සයිඩ් | Ca · O | 2 · 2 | CaO |
| මැග්නීසියම් නයිට්‍රයිඩ් | Mg · N | 2 · 3 | Mg₃N₂ |
කැල්සියම් ඔක්සයිඩ් ගැන සැලකිලිමත් වන්න
මාරු කර ලිවීමෙන් ලැබෙන්නේ Ca2O2 ය. එහෙත් සංයුජතා දෙක ම 2 වන බැවින් ඒවා දැනටමත් තුලනය වී ඇත; එබැවින් සූත්‍රය ලියන්නේ සරලතම අනුපාතයෙනි: CaO. සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් ද 1 හා 1 සමඟ එම අවස්ථාව ම ය.