බල යුග්මයක් යනු කුමක් ද?
ඕනෑ ම විරුද්ධ බල දෙකක් බල යුග්මයක් නොවේ. නිර්වචනය කොන්දේසි තුනක් ඉල්ලා සිටී.
බල යුග්මයක් (couple of forces)
එකිනෙකට යම් පරතරයක් සහිත ක්‍රියා රේඛා දිගේ වස්තුවක් මත ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවලට ක්‍රියා කරන සමාන විශාලත්වයෙන් යුතු බල දෙකක්, බල යුග්මයක් ලෙස හැඳින්වේ.
කොන්දේසි තුන
1. විශාලත්වයෙන් සමාන ය
බල දෙක එක ම විශාලත්වයෙන් යුක්ත විය යුතු ය. එකක් 10 N නම් අනෙක ද 10 N විය යුතු ය.
2. දිශාවෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ ය
එකක් එක් අතට ද, අනෙක හරියට ම විරුද්ධ අතට ද ක්‍රියා කළ යුතු ය.
3. ක්‍රියා රේඛා දෙකක් ය
බල දෙක එක ම රේඛාව දිගේ නොව, එකිනෙකින් යම් පරතරයක් ඇති සමාන්තර රේඛා දෙකක් දිගේ ක්‍රියා කළ යුතු ය.
තෙවන කොන්දේසිය නැති වුවහොත්
බල දෙක එක ම රේඛාව දිගේ ක්‍රියා කරයි නම්, ඒවා එකිනෙක මුළුමනින් ම නිෂ්ප්‍රභ කරයි. එවිට කැරකැවීමක් ද නැත, චලිතයක් ද නැත. පරතරය තිබීම ම බල යුග්මයක් බල යුග්මයක් කරන දෙයයි.
නිව්ටන්ගේ තෙවන නියමය හා ඇති සම්බන්ධය
දොර වැනි අසව් කළ වස්තුවක තනි බලයක් යෙදූ විට පවා, සැබැවින් ම බල දෙකක් ක්‍රියා කරයි: ඔබ යොදන බලය ක්‍රියාව ලෙස ද, අසව් කළ ස්ථානයෙන් ඇති වන ප්‍රතික්‍රියා බලය ලෙස ද. ඒ දෙකෙන් බල යුග්මයක් නිර්මාණය වේ.
එනම් අසව්වක් කරන්නේ ඔබ වෙනුවෙන් දෙවන බලය සපයා දීමයි. බල යුග්මයක් යෙදූ විට ඔබ ම බල දෙක ම සපයන බැවින්, අසව්වක් අවශ්‍ය නොවේ.