අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ යකඩ
ධාරා ඌෂ්මකය නවීන නිර්මාණයක් වුව ද, යකඩ නිස්සාරණය අලුත් දෙයක් නොවේ — සහ ශ්‍රී ලංකාවට ඒ පිළිබඳ ව දිගු ඉතිහාසයක් ඇත.
අමතර දැනුමට
අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ යකඩ නිස්සාරණය පිළිබඳ ඉහළ දැනුමක් පැවති බවට සාක්ෂි ඇත. මෑත කාලයේ සමනලවැව ප්‍රදේශයේ සිදු කළ පුරා විද්‍යාත්මක කැණීම්වලින් මතුකර ගත් යපස් උණු කරන පෝරණුවක් මෝසම් සුළං ආධාරයෙන් ක්‍රියාකරවා ඇති බව අනාවරණය කර ගෙන ඇත. එවැනි පෝරණුවක් ප්‍රතිනිර්මාණය කර එමගින් යපස් උණු කර යකඩ නිපදවා ගැනීමට පුරාවිද්‍යාඥ කණ්ඩායමක් සමත් වූහ. අරාබි අධිරාජයාගේ මංගල කඩුව නිපදවීමට අවශ්‍ය වූ වානේ "සෙරන්ඩිබ්" දේශයෙන් ගෙන්වා ගත්තේ යැයි පුරාවිද්‍යාත්මක ලේඛනවල සඳහන් වේ.
මෝසම් සුළඟ ධාරාව විය
නවීන ධාරා ඌෂ්මකයක දී 650 °C දක්වා රත් කළ වායු ධාරා පහළින් ඇතුළු කරන බව අප දුටුවෙමු. සමනලවැව පෝරණුවේ දී එම කාර්යය කළේ මෝසම් සුළඟ ය — වායු ධාරාව නොමිලේ ලැබිණි.
පැවරුම 16.2
- අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ යකඩ කර්මාන්තය පිළිබඳ තොරතුරු එකතු කරන්න.
- යකඩ මිශ්‍ර ලෝහ තැනීමට යොදා ගැනේ. යකඩ අඩංගු මිශ්‍ර ලෝහ, මිශ්‍ර ලෝහ සඳහා ලැබෙන නව ලක්ෂණ සහ භාණ්ඩවලට එම ලක්ෂණවලින් ඇති ප්‍රයෝජන ඇතුළත් වගුවක් සකසන්න.
- ධාරා ඌෂ්මකයක් තුළ ලෝබොර පැවතීමේ වාසියක් තිබේ දැයි ගුරුතුමා සමඟ සාකච්ඡා කරන්න.
තුන්වන ප්‍රශ්නයට ඉඟියක්
ලෝබොර ද්‍රව යකඩ මතුපිට ස්තරයක් ලෙස පාවෙන බව මතක තබා ගන්න — එයින් යකඩ නැවත වාතයේ ඔක්සිජන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීම වළක්වයි.