Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 5 පරිච්ඡේදය — ඝර්ෂණය

5.3. සීමාකාරී ඝර්ෂණය රඳා පවතින සාධක 2 වන පිටුව (4)

ක්‍රියාකාරකම 03 — ස්පර්ශ වර්ගඵලය

දැන් බොහෝ දෙනා වරදවා ගන්නා සාධකය. මේසය මත වැඩි වර්ගඵලයක් තිබීමෙන් ඝර්ෂණය ද වැඩි විය යුතු ය — කුට්ටියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ස්පර්ශ වන බැවින්. පරීක්ෂණය කියන්නේ ඊට වෙනස් දෙයකි.

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

දිග, පළල හා උස අසමාන 60 N බර ලී කුට්ටියක්, නිව්ටන් තුලාවක්, සමාන රළු බවින් යුත් වැලි කඩදාසි කිහිපයක්.

ක්‍රමය

  1. ලී කුට්ටිය ගෙන එහි එකිනෙකට වෙනස් වර්ගඵල සහිත පෘෂ්ඨවල වැලි කඩදාසි අලවන්න. කුට්ටිය ඝනකයක් නොවන බැවින් එහි A, B සහ C පෘෂ්ඨ සැබැවින් ම වෙනස් ප්‍රමාණවලින් යුක්ත ය.
  2. කුට්ටියේ වැඩි ම වර්ගඵලය සහිත පෘෂ්ඨය මේසය මත ස්පර්ශ වන සේ තබා චලිතය ඇරඹීමට වුවමනා බලය — එනම් සීමාකාරී ඝර්ෂණ බලය — සොයා ගන්න.
  3. ඉන් පසු 5.4 රූපයේ පෙන්වා ඇති ආකාරයට අනෙක් පෘෂ්ඨ ද මේසය මත ස්පර්ශ වන සේ තබා ගනිමින් ඒ ඒ පෘෂ්ඨ සඳහා ද සීමාකාරී ඝර්ෂණ බලය සොයා ගන්න.

රූපයක් එක් කළ යුතුය

5.4 රූපය — එක ම කුට්ටිය A පෘෂ්ඨය මත ද, B පෘෂ්ඨය මත ද, C පෘෂ්ඨය මත ද වාරයෙන් වාරය තබා, නිව්ටන් තුලාවෙන් තිරස් ව අදිනු ලැබීම.

නිරීක්ෂණය

කවර වර්ගඵලය සහිත පෘෂ්ඨය මේසය මත ගැටී තිබුණ ද සීමාකාරී ඝර්ෂණ බලය එක ම ය.

නිගමනය

ස්පර්ශ පෘෂ්ඨවල වර්ගඵලය ඝර්ෂණය කෙරෙහි බල නොපායි. මේ කොටසේ කිසිදු වෙනසක් ඇති නොකරන එක ම සාධකය එයයි; බලපෑ යුතු යැයි හැඟෙන නිසා ම එය මතක තබා ගැනීම වටී.

වැලි කඩදාසි සමාන විය යුතු වූයේ ඇයි?

රළු බව බලපාන බව ක්‍රියාකාරකම 02 මගින් දැන් ම පෙන්වා දී ඇත. පෘෂ්ඨවල වෙනස් රළු බවින් යුත් කඩදාසි තිබුණේ නම්, පාඨාංකයේ වෙනසකට සාධක දෙකෙන් ඕනෑ ම එකක් හේතු විය හැකි බැවින් පරීක්ෂණයෙන් කිසිවක් ඔප්පු නොවේ.