විදුලිය සන්නයනය කරන ද්‍රාවණ
ද්‍රව්‍යයක් අයනික ද සහසංයුජ ද බන්ධනවලින් එකට තබා ගෙන ඇත්තේ යන්න මිනිත්තු කිහිපයක් ගත වන පරීක්ෂණයකින් තීරණය කළ හැකි ය: එහි ද්‍රාවණය විදුලිය සන්නයනය කරයි ද යන්න බලන්න.
ක්‍රියාකාරකම 03
ද්‍රාවණ හතරක් පරීක්ෂා කිරීම
ඔබට බීකර හතරක්, කාබන් කූරු දෙකක්, බල්බයක්, බැටරි දෙකක්, සන්නායක කම්බි සහ ක්ලිප් අවශ්‍ය වේ.
- එක සමාන බීකර හතරක් A, B, C සහ D ලෙස නම් කරන්න.
- A බීකරයට සාමාන්‍ය ලුණු ද්‍රාවණය, B බීකරයට කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණය, C බීකරයට සීනි ද්‍රාවණය සහ D බීකරයට ආසුත ජලය එක් කරන්න.
- එක් එක් බීකරයට වරින් වර කාබන් කූරු දෙක දමා, පරිපථය සම්පූර්ණ කර, බල්බය දැල්වේ ද යන්න සටහන් කරගන්න.
- ඊළඟ බීකරයට යාමට පෙර කාබන් කූරු හොඳින් සෝදන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය වන දේ
| බීකරය | අඩංගු දේ | බල්බය |
|---|---|---|
| A | සාමාන්‍ය ලුණු ද්‍රාවණය | දැල්වේ |
| B | කොපර් සල්ෆේට් ද්‍රාවණය | දැල්වේ |
| C | සීනි ද්‍රාවණය | නොදැල්වේ |
| D | ආසුත ජලය | නොදැල්වේ |
ප්‍රතිඵලය කියවීම
සාමාන්‍ය ලුණු හා කොපර් සල්ෆේට් අයනික සංයෝග ය; සීනි හා ජලය සහසංයුජ ය. එබැවින් සන්නයනය කළ සංයෝග හරියට ම අයනික ඒවා ය.
ධාරාවක් යනු ආරෝපණයේ ගැලීමකි. ඒ සඳහා නිදහසේ ගමන් කළ හැකි ආරෝපිත අංශු අවශ්‍ය ය. අයනික සංයෝගයක් දිය වීමෙන් එහි අයන ජලයට නිදහස් වන අතර ඒවාට එහි ගමන් කළ හැකි ය. සහසංයුජ සංයෝගයක් දිය වන්නේ සම්පූර්ණ, ආරෝපණ රහිත අණු ලෙස ය. එවිට ධාරාවට ගෙන යාමට කිසිවක් නැත.
ඝන, විලීන, ද්‍රාවිත
විලීන අවස්ථාවේ ඇති සාමාන්‍ය ලුණු ද සන්නයනය කරන බව පරීක්ෂණවලින් සොයාගෙන ඇත. එහෙත් ඝන අවස්ථාවේ පවතින අයනික සංයෝගයක් එසේ නොකරයි — ඊට හේතුව දැලිසයි.
| අයනික සංයෝගයේ අවස්ථාව | අයනවලට ගමන් කළ හැකි ද? | සන්නයනය කරයි ද? |
|---|---|---|
| ඝන | නැත, ඒවා දැලිසේ බැඳී ඇත | නැත |
| විලීන | ඔව්, දැලිස බිඳී ගොස් ඇත | ඔව් |
| ජලයේ ද්‍රාවිත | ඔව්, අයන ද්‍රාවණයේ නිදහස් ය | ඔව් |
අයන තිබීම ප්‍රමාණවත් නොවේ
ඝන ලුණු මුළුමනින් ම සැදී ඇත්තේ අයනවලින් වුව ද එය තවමත් සන්නයනය නොකරයි. ධාරාවකට අවශ්‍ය වන්නේ නිදහසේ ගමන් කළ හැකි ආරෝපිත අංශු ය. දැලිස තුළ ඒවා තදින් තබා ගෙන ඇත.