සියල්ල එකට තැබීම
මෙම පරිච්ඡේදයේ සෑම දෙයක් ම නැවත පැමිණෙන්නේ ද්‍රව්‍යයක් ගැන ඇති එක් ප්‍රශ්නයකට ය: එහි ඉලෙක්ට්‍රෝන මාරු වී ද, නැතහොත් හවුලේ තබා ගෙන ද?
ලැයිස්තු දෙක
අයනික සංයෝග
- ප්‍රතිවිරුද්ධ ව ආරෝපිත අයනවලින් සමන්විත වේ.
- කාමර උෂ්ණත්වයේ දී බොහෝ විට ඝන ස්ඵටිකරූපී දැලිස් ලෙස පවතී.
- ඉහළ ද්‍රවාංක හා තාපාංක ඇත.
- ඝන අවස්ථාවේ දී විද්‍යුතය සන්නයනය නොකරයි.
- විලීන අවස්ථාවේ දී හෝ ජලයේ ද්‍රාවිත විට සන්නයනය කරයි.
- බොහෝමයක් ජලයේ දිය වේ.
සහසංයුජ සංයෝග
- සාමාන්‍යයෙන් පරමාණු කිහිපයක අණු ලෙස පවතී.
- කාමර උෂ්ණත්වයේ දී බොහෝ විට වායු හෝ ද්‍රව ය.
- සහසංයුජ දැලිස් හැර, ද්‍රවාංක හා තාපාංක පහළ ය.
- සමහරක් ජලයේ දිය වේ.
- ඒවායේ ද්‍රාවණ සාමාන්‍යයෙන් විද්‍යුතය සන්නයනය නොකරයි.
නිරීක්ෂණයකින් තීරණය කිරීම
| ඔබ නිරීක්ෂණය කරන්නේ… | එවිට බන්ධනය බොහෝ විට… | මන්ද |
|---|---|---|
| සන්නයනය කරන ද්‍රාවණයක් | අයනික | ආරෝපණය ගෙන යාමට නිදහස් අයන ඇති බැවින් |
| සිය ගණනක ද්‍රවාංකයක් | අයනික | සම්පූර්ණ ආකර්ෂණ දැලිසක් බිඳිය යුතු බැවින් |
| කාමර උෂ්ණත්වයේ දී වායුවක් | සහසංයුජ | එය තබා ගන්නේ අණු අතර දුර්වල බල පමණක් බැවින් |
| සන්නයනය නොකරන ඉතා දෘඪ ඝන ද්‍රව්‍යයක් | සහසංයුජ දැලිසක් | සහසංයුජ බන්ධන සමස්ත ඝන ද්‍රව්‍යය පුරා දිවෙන නමුත් අයන නොමැති බැවින් |
විසඳූ නිදසුන
ගැටලුව
සුදු ඝන ද්‍රව්‍යයක් 993 °C දී දිය වේ. ඝන අවස්ථාවේ දී එය විද්‍යුතය සන්නයනය නොකරයි, එහෙත් එහි ජලීය ද්‍රාවණය සන්නයනය කරයි. එය අයනික ද සහසංයුජ ද? ඔබ එය දන්නේ කෙසේ ද?
විසඳුම
ද්‍රවාංකය සිය ගණනක් වන අතර එය වෙන් වූ අණු නොව ප්‍රබල ආකර්ෂණ දැලිසක් පෙන්නුම් කරයි.
එය ද්‍රාවණයේ දී සන්නයනය කරන නමුත් ඝන අවස්ථාවේ දී නොකරයි — දැලිස බිඳෙන තුරු ස්ථානගත ව බැඳී ඇති අයනවල ලකුණ එයයි.
සංයෝගය අයනික ය.
පාරිභාෂික වචන
| සිංහල | ඉංග්‍රීසි |
|---|---|
| රසායනික බන්ධන | Chemical bonds |
| කැටායනය | Cation |
| ඇනායනය | Anion |
| අයනික බන්ධන | Ionic bonds |
| සහසංයුජ බන්ධන | Covalent bonds |
| ධ්‍රැවීයතාව | Polarity |
| අන්තර් අණුක බල | Intermolecular bond |
| හයිඩ්‍රජන් බන්ධන | Hydrogen bond |
පරිච්ඡේද සාරාංශය
- මූලද්‍රව්‍ය පරමාණු දෙකක් හෝ කිහිපයක් රසායනික ව බන්ධනය වීමෙන් සංයෝග හටගනී.
- සංයෝග සෑදීමේ දී පරමාණුවල සංයුජතා කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රතිසංවිධානය වේ.
- පරමාණුවකින් ඉලෙක්ට්‍රෝන පිටකිරීමෙන් ධන අයන ද, පරමාණු ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබා ගැනීමෙන් සෘණ අයන ද සෑදේ.
- ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණ දරන අයන අතර පවතින ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණය අයනික බන්ධනය ලෙස හැඳින්වේ.
- පරමාණු යුගලයක් අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබා ගැනීමෙන් සෑදෙන බන්ධනය සහසංයුජ බන්ධනය නම් වේ.
- අයනික සංයෝගවල අයන අවකාශයේ ක්‍රමවත් ව ඇසිරීමෙන් ඝන ස්ඵටිකරූපී අයනික දැලිස ඇති වේ.
- පරමාණුක දැලිස හටගන්නේ පරමාණු අවකාශයේ නිශ්චිත රටාවකට සකස් වීමෙනි.
- අයනික හා සහසංයුජ සංයෝගවල බන්ධන ස්වභාවය අනුව ඒවා ආවේණික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
- කුඩා සෘණ හා ධන ආරෝපණවලින් සමන්විත බන්ධනයක් ධ්‍රැවීය සහසංයුජ බන්ධනයක් නම් වේ. ජලය ධ්‍රැවීය සහසංයුජ බන්ධන සහිත සංයෝගයකි.
- අණු අතර ඇති වන ආකර්ෂණ බල අන්තර් අණුක බල නම් වේ. ඒවා පැවතීම හේතු කොට ගෙන සංයෝගවලට සුවිශේෂී ගුණ ලැබේ.
- ජල අණු අතර පවතින අන්තර් අණුක ආකර්ෂණ හේතු කොට ගෙන ජලයට සුවිශේෂී ගුණ ලැබී ඇත.