ඛනිජ ලවණ යනු මොනවාද?
ආහාර ලේබලයක "කැල්සියම්", "යකඩ" වැනි නම් ඔබ දැක ඇති. මේවා ඛනිජ ලවණ ය. ශක්තිය නොසැපයුව ද, ජීවියෙකුගේ ජීව ක්‍රියා නිසි ලෙස සිදු වීමට ඒවා අත්‍යවශ්‍ය පෝෂක වේ.
කාණ්ඩ දෙකක්
සිරුරට අවශ්‍ය ප්‍රමාණය අනුව ඛනිජ මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩ දෙකකට වෙන් කෙරේ.
අධිමාත්‍ර මූලද්‍රව්‍ය
අනෙක් ඒවාට සාපේක්ෂ ව වැඩි ප්‍රමාණවලින් අවශ්‍ය වන මූලද්‍රව්‍ය.
උදාහරණ: කැල්සියම්, පොස්පරස්
අංශුමාත්‍ර මූලද්‍රව්‍ය
ඉතා කුඩා ප්‍රමාණවලින් පමණක් ප්‍රමාණවත් වන මූලද්‍රව්‍ය.
උදාහරණ: අයඩීන්, තඹ
මිනිස් සිරුරේ කොපමණ ද?
මිනිස් සිරුරේ බරින් 7%ක් පමණ ඛනිජ ලවණවලින් සමන්විත ය.
එම ඛනිජ ප්‍රමාණයෙන් හතරෙන් තුනක් (3/4) පමණ කැල්සියම් සහ පොස්පරස් ය — ඒවායින් වැඩි කොටස ඇත්තේ අස්ථි හා දත්වල ය.
ඉතිරි කොටස පොටෑසියම්, යකඩ, මැග්නීසියම්, තඹ සහ අයඩීන් වැනි මූලද්‍රව්‍ය අතර බෙදී ඇත.
ප්‍රමාණය කුඩා, බලපෑම විශාල
වැදගත් ම කරුණ
බොහෝ ඛනිජ අවශ්‍ය වන්නේ ඉතා ස්වල්ප ප්‍රමාණවලින් ය. නමුත් එම ස්වල්ප ප්‍රමාණය ද නොලැබුණු විට ශාකවල මෙන් ම සතුන්ගේ ද පැහැදිලි ඌනතා ලක්ෂණ මතු වේ.
එබැවින් "අවශ්‍ය වන්නේ ටිකයි" යන්න "වැදගත්කම අඩුයි" යන්නට සමාන නොවේ. ව්‍යංජනයකට දමන ලුණු මෙන් — ප්‍රමාණය කුඩා වුවත්, නැති වූ විට වෙනස පැහැදිලි ව දැනේ.
ඉදිරි පිටුවල දී මිනිස් සිරුර තුළත් ශාක තුළත් මෙම ඛනිජ කරන කාර්යයන් සහ ඒවා හිඟ වූ විට පෙනෙන ලක්ෂණ වෙන වෙන ම සලකා බලමු.