කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පිටවන බව පෙන්වීම

ශ්වසනයේ දී කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පිටවන බව පරීක්ෂණාත්මක ව පෙන්විය හැකි ය.

ක්‍රියාකාරකම 02

භාජන පහක් A සිට E දක්වා පෙළට සම්බන්ධ කරන්න. E බෝතලයේ ඇති ජලය සෙමින් ඉවත් කළ විට A සිට E දක්වා වායු ධාරාවක් ගලා යයි.

භාජනය	අඩංගු දෙය	කාර්යය
A	පොටෑසියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ්	ඇතුළු වන වාතයේ CO₂ ඉවත් කරයි
B	හුනු දියර	A ක්‍රියා කළේ ද යන්න පරීක්ෂා කරයි
C	මැඩියා	ශ්වසනය කරන ජීවියා
D	හුනු දියර	පිටවන වාතයේ CO₂ පරීක්ෂා කරයි
E	ජලය	චූෂකය — වායු ධාරාව ඇති කරයි

රූපයක් එක් කළ යුතුය

8.8 රූපය — ජීවීන්ගේ ශ්වසන ඵල ආදර්ශනය කිරීම: A සිට E දක්වා භාජන පෙළ, P කෙළවරින් වාතය ඇතුළු වේ.

නිරීක්ෂණය

B හි හුනු දියරේ වර්ණය වෙනස් නොවේ. P කෙළවරින් ඇතුළු වන වාතයේ අඩංගු කාබන්ඩයොක්සයිඩ් A භාජනයේ KOH වල දිය වන නිසා B වෙත CO₂ නොපැමිණේ.

ටික වේලාවකින් D හි හුනු දියර කිරි පැහැයට හැරේ. ඊට හේතුව C බඳුනේ සිටි මැඩියා ශ්වසනය කර කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පිට කිරීමයි.

B තිබෙන්නේ ඇයි?

B නොතිබුණේ නම්, D හි හුනු දියර කිරි පැහැයට හැරුණු විට එය මැඩියාගෙන් ආ CO₂ ද, එසේ නැතහොත් පිටතින් ඇතුළු වූ වාතයේ තිබූ CO₂ ද යන්න කිව නොහැකි ය. B මගින් ඇතුළු වන වාතයේ CO₂ නැති බව ඔප්පු කරයි — ඒ නිසා D හි ප්‍රතිඵලයට ඉතිරි වන එක ම පැහැදිලි කිරීම මැඩියා ය.

පාලක පරීක්ෂණය

C බඳුනේ මැඩියෙකු නැති ඇටවුමක් පාලක පරීක්ෂණය ලෙස යොදාගත හැකි ය — එහි දී D හි හුනු දියර වෙනස් නොවිය යුතු ය. C බඳුනේ මැඩියා වෙනුවට ප්‍රරෝහණය වන මුං, මෑ, වී හෝ බඩඉරිඟු බීජ සෑහෙන ප්‍රමාණයක් යොදාගෙන ද මෙම පරීක්ෂණය කළ හැකි ය.