ඔක්සිජන් ඇතුළු වන බව පෙන්වීම
ශ්වසනයේ දී ඔක්සිජන් අවශෝෂණය කරන බව පෙන්වීම මීට වඩා උපායශීලී ය — නැති වූ දෙයක් මැනිය යුතු ය.
ක්‍රියාකාරකම 03
ප්‍රරෝහණය වන බීජ ප්ලාස්කුවක තබන්න. රබර් නළය හා U හැඩැති වීදුරු නළය සම්බන්ධ කළ පොරොප්පයෙන් ප්ලාස්කුව වසන්න. නළයේ අනෙක් කෙළවර වර්ණ කළ ජලය ඇති බඳුනක ගිල්වන්න. නළයේ ජල මට්ටම නිරීක්ෂණය කරන්න.
A ඇටවුම — ප්ලාස්කුව තුළ KOH ඇත. B ඇටවුම — KOH නැත. අනෙක් සියල්ල එක සමාන ය.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය
A ඇටවුමේ ජලය නළය තුළින් ඉහළට ඇදී යයි. B ඇටවුමේ එවැනි වෙනසක් දක්නට නොලැබේ.
A ඇටවුමේ සිදු වන්නේ කුමක් ද?
ප්ලාස්කුව තුළ තිබූ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ද, බීජ ශ්වසනයේ දී පිටකරන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ද පරීක්ෂා නළයේ අඩංගු KOH තුළ දිය වේ. ඒ අතර බීජ මගින් ප්ලාස්කුව තුළ අඩංගු ඔක්සිජන් අවශෝෂණය කරයි. එනම් වායුව ඉවත් වේ, කිසිවක් ආපසු එකතු නොවේ. එම අවකාශය පිරවීමට U නළය තුළ වායුව ප්ලාස්කුව තුළට ගලා යන අතර, එවිට බඳුනේ ජලය නළය තුළින් ඉහළට ඇදී යයි.
B ඇටවුමේ ජලය නොසෙලවෙන්නේ ඇයි?
B ඇටවුමේ ද බීජ ඔක්සිජන් අවශෝෂණය කරයි. එහෙත් KOH නැති නිසා ඒවා පිටකරන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්ලාස්කුව තුළ ම රැඳේ. පිටවූ CO2 හා අවශෝෂණය කළ O2 පරිමා සමතුලිත වන නිසා සමස්ත පරිමාව වෙනස් නොවේ.
B යනු පාලකයක් නොවේ — එය පිළිතුරේ කොටසකි
B ඇටවුමේ ජලය නොසෙලවීම බීජ ශ්වසනය නොකරන බවට සාක්ෂියක් නොවේ. ඒ වෙනුවට එයින් පෙන්වන්නේ ශ්වසනයේ දී ගන්නා ඔක්සිජන් පරිමාව හා පිටවන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පරිමාව ආසන්න ව සමාන බවයි.