වර්ගඵලය යනු විස්ථාපනයයි
ප්‍රවේග-කාල ප්‍රස්තාරයකින් ත්වරණය පමණක් නොව විස්ථාපනය ද කියවිය හැකි ය. එය ඇත්තේ රේඛාවට යටින් ඇති ප්‍රදේශයේ වර්ගඵලයේ ය.
1. ඒකාකාර ප්‍රවේගය — සෘජුකෝණාස්‍රයක්
6 m s−1 ඒකාකාර ප්‍රවේගයෙන් තත්පර 8ක් චලනය වන වස්තුවක්. ප්‍රවේගය නොවෙනස් ව පවතින නිසා ලැබෙන ප්‍රස්තාරය x අක්ෂයට සමාන්තර සරල රේඛාවකි.
| t (s) | 0 | 8 |
|---|---|---|
| v (m s⁻¹) | 6 | 6 |
ක්‍රම දෙකකින්, එක ම පිළිතුර
සූත්‍රයෙන්: විස්ථාපනය = ප්‍රවේගය × කාලය = 6 × 8 = 48 m
ප්‍රස්තාරයෙන්: සෘජුකෝණාස්‍රයේ වර්ගඵලය = 6 × 8 = 48
වර්ගඵලය ගණනය කරන්නේ x අක්ෂය දිගේ දුර (කාලය) y අක්ෂය දිගේ ඇති උසින් (ප්‍රවේගයෙන්) ගුණ කිරීම මගිනි — එනම් සූත්‍රයේ ම ක්‍රියාව යි.
2. ඒකාකාර ත්වරණය — ත්‍රිකෝණයක්
නිශ්චලතාවෙන් ආරම්භ කර තත්පර 4ක් තුළ 12 m s−1 ලබා ගන්නා වස්තුවක්. දැන් රේඛාව බෑවුම් සහිත නිසා යටින් ඇති ප්‍රදේශය ත්‍රිකෝණයකි.
| t (s) | 0 | 4 |
|---|---|---|
| v (m s⁻¹) | 0 | 12 |
ක්‍රම දෙකකින්, එක ම පිළිතුර
සූත්‍රයෙන්: මධ්‍යක ප්‍රවේගය × කාලය = (12 ÷ 2) × 4 = 24 m
ප්‍රස්තාරයෙන්: ත්‍රිකෝණයේ වර්ගඵලය = ½ × 4 × 12 = 24
ත්‍රිකෝණයේ වර්ගඵල සූත්‍රයේ ඇති 12 ÷ 2 යනු මධ්‍යක ප්‍රවේගය ම ය. එබැවින් ක්‍රම දෙක සැබවින් ම එක ම ගණනය කිරීමකි.
පොදු නීතිය
වස්තුවක විස්ථාපනය, ප්‍රවේග-කාල ප්‍රස්තාරයෙන් ආවරණය වන ප්‍රදේශයේ වර්ගඵලයේ සංඛ්‍යාත්මක අගයට සමාන වේ. හැඩය සෘජුකෝණාස්‍රයක් ද ත්‍රිකෝණයක් ද යන්න වැදගත් නොවේ.