ශාඛා සහිත දාම
14.2 ක්‍රියාකාරකම ඇල්කේනවල ආකෘති ගොඩනගන අතර කාබන් හතරේ සිට එකම සූත්‍රය ආකාර එකකට වඩා වැඩි ගණනකින් ගොඩනැගිය හැකි බව පෙන්වයි.
ක්‍රියාකාරකම 14.2
සුදුසු ද්‍රව්‍ය උපයෝගී කරගෙන ඔබේ විද්‍යා ගුරුතුමා/තුමියගේ සහයෝගයෙන් කාබන් පරමාණු 1 - 5 දක්වා ඇති ඇල්කේනවල ව්‍යුහවල ආකෘති ගොඩ නගන්න.
අමතර දැනුම සඳහා
C4H10 හා C5H12 සඳහා 14.3 වගුවේ දක්වා ඇති ව්‍යුහයන්ට අමතර ව පහත දක්වා ඇති ව්‍යුහ ද නිවැරදි වේ.
කියවීමට පහසු වන සේ ශාඛා CH3 කාණ්ඩ ලෙස අඳින ලදී; එක එකක් පෙළපොතේ සම්පූර්ණයෙන් ඇඳ ඇති, හයිඩ්‍රජන් තුනක් සහිත කාබනයක් නියෝජනය කරයි.
සූත්‍රය හැඩය තීරණය නොකරන්නේ ඇයි
කාබන් තුනක් සමඟ ඒවා සම්බන්ධ කිරීමට ඇත්තේ එක් ක්‍රමයක් පමණක් බැවින් ප්‍රොපේන්වලට ඇත්තේ එක් ව්‍යුහයකි. හතරක් සමඟ දෙකක් ඇත: සියල්ල පේළියක, හෝ පේළියක තුනක් හා හතරවැන්න මැද එකින් එල්ලෙමින්. බියුටේන් ආකෘති දෙකෙහි ම පරමාණු ගණන් කරන්න; සෑම කාබනයක් ම තවමත් බන්ධන හතරක් රඳවා ගනිමින් සෑම වරම C4H10 ලැබේ. පෙන්ටේන්වලට එවැනි පිළියෙළ කිරීම් තුනක් ඇත. එකම අණුක සූත්‍රය ඇති නමුත් වෙනස් ව්‍යුහ ඇති සංයෝග වෙනස් තාපාංක සහිත වෙනස් ද්‍රව්‍ය වේ — රසායනඥයන් සූත්‍ර පමණක් නොව ව්‍යුහ අඳින්නේ එබැවිනි.
නැමුණු දාමයක් ශාඛාවක් නොවේ
නැමීමක් සහිත සෘජු දාමයක් ඇඳීම නව සංයෝගයක් නොසාදයි. එය ශාඛාවක් වන්නේ එක් කාබනයක් වෙනත් කාබන් තුනකට හෝ හතරකට සම්බන්ධ වී ඇත්නම් පමණි.
එක් සූත්‍රයක්, ව්‍යුහ කිහිපයක්
C4H10 ට ව්‍යුහ දෙකක් ද C5H12 ට තුනක් ද ඇත: සෘජු දාමයක් හා ශාඛා සහිත දාම.