අභ්‍යාසය

1. තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාවක් හා තාපාවශෝෂක ප්‍රතික්‍රියාවක් යනුවෙන් ඔබ අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?
2. පහත දැක්වෙන ප්‍රතික්‍රියා තාපදායක වේ ද? නැතහොත් තාප අවශෝෂක වේද? ඉටිපන්දමක දහනය; සෝඩියම් කැබැල්ලක් ජලයට දැමීම; යූරියා පොහොර ජලයේ දිය කිරීම; ග්ලූකෝස් ජලයට එකතු කිරීම; පිළිස්සූ හුනුවලට ජලය එකතු කිරීම.

1. තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාවක් තාපය පිට කරයි; තාපාවශෝෂක ප්‍රතික්‍රියාවක් තාපය අවශෝෂණය කරයි.
2. දහනය: තාපදායක. සෝඩියම් ජලයට: තාපදායක. යූරියා දිය වීම: තාපාවශෝෂක — ජලය සිසිල් වේ. ග්ලූකෝස් ජලයට: තාපාවශෝෂක. පිළිස්සූ හුනුවලට ජලය: තාපදායක.

පහත ප්‍රතික්‍රියාව සිදු වීමේ දී 822 kJ mol^-1ක තාප ප්‍රමාණයක් මුක්ත වේ. මෙය ශක්ති මට්ටම් සටහනක් මගින් නිරූපණය කරන්න.

2Na (s) + Cl₂ (g) → 2NaCl (s)

1. ඉහත ප්‍රතික්‍රියාවේ දී සිදු වූ තාප විපර්යාසය ගණනය කරන්න. ජලයේ ඝනත්වය = 1000 kg m^-3, ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව = 4200 J kg^-1 °C^-1.
2. ඉහත (i) හිදී ඔබ යොදා ගත් උපකල්පන මොනවා ද? මෙම ප්‍රතික්‍රියාව තාපදායක ද නැතහොත් තාපාවශෝෂක ද?

1. පරිමාව = 40 + 60 = 100 cm³ = 1 × 10^-4 m³; එබැවින් m = 1000 × 10^-4 = 0.1 kg. Q = 0.1 × 4200 × 10 = 4200 J.
2. මිශ්‍රණයේ ඝනත්වය හා විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව ජලයේ අගයන්ට සමාන බවත්, තාපය කිසිවක් හානි නොවී සියල්ල මිශ්‍රණයට ලැබුණු බවත්. උෂ්ණත්වය ඉහළ ගිය බැවින් ප්‍රතික්‍රියාව තාපදායක ය — එය උදාසීනීකරණයකි.