Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 5 පරිච්ඡේදය — ප්‍රකාශ විද්‍යාව

5.2. වක්‍ර (ගෝලීය) දර්පණ 4 වන පිටුව (4)

නාභිය හා නාභීය දුර

ප්‍රධාන අක්ෂය දිගේ එන ආලෝක කිරණයක් සඳහා පතන කෝණය ශුන්‍ය වන අතර ඒ අනුව පරාවර්තන කෝණය ද ශුන්‍ය වේ. ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තරව එන කිරණ වඩා ප්‍රයෝජනවත් දෙයක් කරයි.

අවතල: කිරණ හමු වේ

අවතල දර්පණයකින් පරාවර්තනය වන සමාන්තර කදම්බයක්; සෑම කිරණයක් ම නාභිය F හරහා යයි.

ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තරව අවතල දර්පණයක් වෙත පැමිණෙන කිරණ පරාවර්තනය වීමෙන් පසුව ප්‍රධාන අක්ෂය මත එක් ලක්ෂ්‍යයක දී හමු වේ. එහි තිරයක් තැබුවොත් ඉතා දීප්ත කුඩා ආලෝක ලපයක් සෑදෙනු ඇත. F ලෙස නම්කර ඇති මෙම ලක්ෂ්‍යය දර්පණයේ නාභිය ලෙස හැඳින්වේ.

උත්තල: කිරණ විහිදේ

උත්තල දර්පණයකින් පරාවර්තනය වන සමාන්තර කදම්බයක් අපසාරීව යාම; ආපසු දික් කළ විට කිරණ දර්පණය පිටුපස නාභිය F සිට එන්නාක් මෙන් පෙනේ.

උත්තල දර්පණයකින් පසු පරාවර්තන කිරණ අපසාරීව යන අතර ඒවා පෙනෙන්නේ දර්පණය පිටුපස F ලක්ෂ්‍යයේ සිට පැමිණෙන්නාක් මෙනි: එය එහි නාභිය යි.

නාභීය දුර හා වක්‍රතා අරය

ගෝලීය දර්පණයක නාභිය පිහිටන්නේ එහි ධ්‍රැවය සහ වක්‍රතා කේන්ද්‍රය යා කරන රේඛාවේ මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යයේ ය. ධ්‍රැවයේ සිට නාභියට ඇති දුර එම දර්පණයේ නාභීය දුර (f) නමින් ද, ධ්‍රැවයේ සිට වක්‍රතා කේන්ද්‍රයට ඇති දුර වක්‍රතා අරය (r) නමින් ද හැඳින්වේ.

වක්‍රතා අරය

r = 2f

වක්‍රතා අරය නාභීය දුර මෙන් හරියට ම දෙගුණයකි