සරල ධාරා හා ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා
කෝෂයක් ප්‍රතිරෝධකයක් සහ මැද බින්දු ගැල්වනෝමීටරයක් ශ්‍රේණිගත ව සවිකොට ඇති පරිපථයක් 13.24(a) රූපයේ දැක්වේ. මෙහි ප්‍රතිරෝධකය යොදා ඇත්තේ ගැල්වනෝමීටරය හරහා විශාල ධාරාවක් ගැලීම වැළකීම සඳහා ය.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
එවිට ගැල්වනෝමීටරය හරහා නියත ධාරාවක් ගලා යන බව ගැල්වනෝමීටරය නියත උත්ක්‍රමයක් දැක්වීමෙන් අපට පෙනේ. කාලයට එදිරිව පරිපථයේ ගලන ධාරාව ප්‍රස්තාර ගත කළ විට 13.24(b) රූපයේ ආකාර සරල රේඛාවක් ලැබේ.
| t (cycles) | 0 | 2 |
|---|---|---|
| V | 0.7 | 0.7 |
13.24(b) රූපය — සරල ධාරාව: කාලයට එදිරිව ධාරාව (හෝ විභව අන්තරය) නොවෙනස්ව පවතී.
මීට පෙර අප සාකච්ඡා කළ ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝවට 13.25(a) රූපයේ දැක්වෙන පරිදි ශ්‍රේණිගත ප්‍රතිරෝධකයක් සමග මැද බින්දු ගැල්වනෝමීටරය සවි කොට ඩයිනමෝවේ ආමේචරය අතින් හෙමින් භ්‍රමණය කළහොත් ගැල්වනෝමීටර කටුව + (ධන) සහ − (ඍණ) දෙපසට දෝලනය වන බව පෙනේ. මේ අනුව කාලයට එරෙහිව ධාරාව (හෝ විභව අන්තරය) ප්‍රස්තාර ගත කළ විට 13.25(b) ආකාරයේ වක්‍රයක් ලැබේ.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
| t (cycles) | 0.25 | 0.75 | 1.25 | 1.75 |
|---|---|---|---|---|
| V | 1 | -1 | 1 | -1 |
13.25(b) රූපය — ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාව: ධාරාව (හෝ විභව අන්තරය) වාරයෙන් වාරය ධන හා ඍණ වේ.
සරල ධාරාව
කාලය සමඟ ධාරාවේ දිශාව වෙනස් නොවන ධාරා සරල ධාරා ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
කෝෂ, බැටරි හා සූර්ය කෝෂවලින්.
ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාව
ධාරාව ගලන දිශාව කාලය සමඟ වෙනස් වන ධාරා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා ඩයිනමෝ හා ප්‍රධාන විදුලි සැපයුමෙන්.
විචලනය වීම ප්‍රත්‍යාවර්ත වීම නොවේ
ධාරාවක් දිශාව කිසි විටෙක වෙනස් නොවන තාක් එය ඉහළ පහළ ගිය ද සරල ධාරාවක් ලෙස පවතී. පරීක්ෂාව ලකුණයි: ධාරාවක් ප්‍රත්‍යාවර්ත වන්නේ එය ධන හා ඍණ යන දෙකට ම යයි නම් පමණි.
ගැල්වනෝමීටරය ඒවා වෙන්කර හඳුනා ගන්නේ ඇයි
මැද බින්දු ගැල්වනෝමීටරයක ශුන්‍යය පරිමාණයේ මැද ඇති බැවින් එය දෙපැත්තට ම හැරිය හැකි ය: එක් අග්‍රයකට ඇතුළු වන ධාරාව සඳහා එක් පැත්තක් ද අනෙක් අග්‍රයට ඇතුළු වන ධාරාව සඳහා අනෙක් පැත්ත ද. කෝෂයක් සමඟ දර්ශකය එක් පැත්තකට ගොස් එහි රැඳේ. ඩයිනමෝව අතින් සෙමින් කරකවන විට එය පසුගිය පිටුවල භ්‍රමණය වන දඟරය අනුගමනය කරමින් එක් පැත්තකට, ආපසු ශුන්‍යය හරහා, අනෙක් පැත්තට හැරේ. වේගයෙන් කරකවන විට දෝලන දර්ශකයට අනුගමනය කළ නොහැකි තරම් වේගවත් ය — 50 Hz දී තත්පරයකට 100 වරක් ප්‍රතිවිරුද්ධ වන ප්‍රධාන විදුලිය දර්ශකය ශුන්‍යයේ වෙව්ලමින් තබන්නේ එබැවිනි.
සරල එක් දිශාවකට, ප්‍රත්‍යාවර්ත දෙපසට
කාලය සමඟ දිශාව වෙනස් නොවන ධාරාවක් සරල ධාරාවකි; කාලය සමඟ දිශාව වෙනස් වන එකක් ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවකි.