ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩ
ජෛව ස්කන්ධ යනු ජීවීන් තුළ අඩංගු කාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයයි. එක් එක් පෝෂී මට්ටම්වලට අයත් ජීවීන්ගේ කාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය පෙන්වන ප්‍රස්තාරික නිරූපණය, ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩ ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ජීවීන්ගේ වියළි බර සලකා වර්ෂයකට වර්ගමීටරයට ග්‍රෑම් (g m−2 yr−1) ලෙස දක්වයි.
බොහෝ විට යැපෙන්නන්ගේ ජෛව ස්කන්ධය, නිෂ්පාදකයින්ගේ ජෛව ස්කන්ධයට වඩා අඩු වේ. මේ නිසා ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩ බොහෝ විට උඩුකුරු ය (15.12 රූපය). එහෙත් කලාතුරකින් ජලජ පරිසර ආශ්‍රිතව යැපෙන්නන්ගේ ජෛව ස්කන්ධය නිෂ්පාදකයන්ගේ ජෛව ස්කන්ධයට වඩා වැඩි වන අවස්ථා දක්නට ලැබේ. එවැනි අවස්ථාවල දී ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩ යටිකුරු විය හැකි ය.
- තෘතීයික යැපෙන්නන් (මාංස භක්ෂකයින්): 20
- ද්විතීයික යැපෙන්නන් (මාංස භක්ෂකයින්): 195
- ප්‍රාථමික යැපෙන්නන් (ශාක භක්ෂකයින්): 2600
- නිෂ්පාදකයින් (ශාක): 12000
15.12 රූපය — ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩයක් (g m−2 yr−1).
වියළි බර කිරන්නේ ඇයි
බර කිරීම පොල් ගස නැවත නිසි අනුපාතයට ගෙන එයි: එක් ගසක් එහි සියලු කුරුමිණියන් හා ඔවුන්ගේ පරපෝෂිතයින් එකට ගත් විට ද වඩා බොහෝ බර වැඩි ය; එබැවින් ගණන් කිරීමෙන් යටිකුරු වූ පිරමීඩය ස්කන්ධයෙන් උඩුකුරු වේ. දේහයක ඇති ජලය වෙනස් වන බැවින් — ජෙලිෆිෂ් කෙනෙක් බොහෝ දුරට ජලය ය, බීජයක ඉතා අඩු ය — හා ජලය ආහාර ශක්තිය නොවන බැවින් වියළි ස්කන්ධය භාවිත වේ. කලාතුරකින් හමු වන යටිකුරු ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩය ජලයෙන් පැමිණේ: කුඩා ඇල්ගී ඕනෑම මොහොතක ස්වල්පයක් සිටිය ද ඒවා ඉතා වේගයෙන් ප්‍රජනනය කරන බැවින් වැඩි කාලයක් ජීවත් වන කුඩා සතුන්ගේ විශාල ස්කන්ධයක් පෝෂණය කරයි.
ජෛව ස්කන්ධය සංඛ්‍යාව නොවේ
සංඛ්‍යා පිරමීඩයක් ජීවීන් ගණන් කරයි; ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩයක් ඔවුන් කිරයි. එකම ආහාර දාමයකින් යටිකුරු සංඛ්‍යා පිරමීඩයක් හා උඩුකුරු ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩයක් ලැබිය හැකි ය.
ජීවීන් කිරා බැලීම
ජෛව ස්කන්ධ පිරමීඩයක් එක් එක් මට්ටමේ කාබනික ද්‍රව්‍යවල වියළි ස්කන්ධය (g m−2 yr−1) පෙන්වයි; සාමාන්‍යයෙන් උඩුකුරු, කලාතුරකින් ජලයේ යටිකුරු.