සුපෝෂණය
කර්මාන්තශාලාවලින් පිට කරන අපද්‍රව්‍ය, කෘෂි කර්මාන්තයේ දී භාවිත කරන කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය, මල, මූත්‍ර හා ක්ෂාලක සහිත ගෘහාශ්‍රිත අපවිත්‍ර ජලය මගින් ජලාශවල නයිට්‍රේට් (NO3−) හා පොස්ෆේට් (PO43−) අයන සාන්ද්‍රණය ඉහළ යාම නිසා විශාල වශයෙන් ඇල්ගී වර්ධනය වී ජලය මත පාවෙන කොළ පැහැති පෙණ ස්තරයක් සාදයි. මෙම තත්ත්වය සුපෝෂණය (Eutrophication) යනුවෙන් හැඳින්වේ.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
අධික ලෙස වර්ධනය වූ ඇල්ගී මිය යත් ම ඒ මත නිර්වායු තත්ත්ව යටතේ බැක්ටීරියා ක්‍රියා කිරීම හේතුවෙන් හයිඩ්‍රජන් සල්ෆයිඩ් (H2S), ඇමෝනියා (NH3), මෙතේන් (CH4) වැනි අහිතකර වායු නිදහස් කරයි. එම නිසා අප්‍රසන්න ගන්ධයක් ද ඇති වේ. ජලාශයේ ජීවීන් මිය යයි.
සුපෝෂණය නිසා ඇති වන අහිතකර බලපෑම්:
- ජලයේ පාරදෘශ්‍ය බව නැති වී යයි.
- ජලාශවල ජලය පරිහරණය කළ නොහැකි වීම.
- ජලජ ශාක හා සතුන් මිය යාම නිසා ජෛව විවිධත්වය අඩු වීම.
- ජලාශවල සුන්දරත්වය නැති වී යාම.
ඕනෑවට වඩා ආහාර විලක් මරන්නේ ඇයි
නයිට්‍රේට් හා පොස්ෆේට් පොහොර වේ: කෙතක දී ඒවා බෝගය පෝෂණය කරන අතර විලකට සේදී ගිය විට ඇල්ගී පෝෂණය කරයි. ඇල්ගී පහළ ඇති ජල ශාකවලට සෙවන ලබා දෙන පලසක් සාදන අතර ඒවා මිය යයි. ඇල්ගී ම මිය ගිය විට ඒවා වියෝජනය කරන බැක්ටීරියා ජලයේ දිය වී ඇති ඔක්සිජන් වැය කරයි. එවිට මසුන් හා අනෙකුත් සතුන් හුස්ම හිර වී මිය යන අතර වාතය නැති ජලය දුගඳ වායු නිපදවයි. එබැවින් විල මරන්නේ විෂක් නොව ඕනෑවට වඩා පෝෂණයයි; නාමයේ අර්ථය එයයි: සු-පෝෂණය, හොඳ පෝෂණය.
ජලයේ පොහොර
අතිරික්ත නයිට්‍රේට් හා පොස්ෆේට් ඇල්ගී පිපීමට හේතු වේ; ඒවා මිය ගොස් දිරන විට ඔක්සිජන් අවසන් වී දුගඳ වායු සෑදී ජලජ ජීවීන් මිය යයි.