පීඩනයෙන් වායුව ඇතුළට තල්ලු වේ
වායුවකට උෂ්ණත්වය එක් සාධකයකි. දෙවැන්නක් ද ඇති අතර, විවෘත නොකළ බෝතලයකින් එය පෙන්විය හැක.
ක්‍රියාකාරකම 3.1.10 — ක්‍රමය
වෙළෙඳපොළේ ඇති විවෘත නොකළ සෝඩා බෝතලයක් ලබාගන්න. ඒ හා සමාන හිස් බෝතලයකට සෝඩා ඇති ප්‍රමාණයට සමාන ප්‍රමාණයක් ජලය දමා මුඩිය හොඳින් වසන්න. දැන් බෝතල් දෙක ම අතින් තෙරපමින් වඩාත් දැඩි බෝතලය කුමක් දැයි පරීක්ෂා කරන්න.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
නිරීක්ෂණය
විවෘත නොකළ සෝඩා බෝතලය තෙරපීමට නොහැකි තරම් දැඩි ය. ජල බෝතලය අතට හසු වේ.
එය දැඩි වන්නේ ඇයි
සෝඩා බෝතලයේ ද්‍රවයට ඉහළින් ඇති අවකාශයට අධික පීඩනයක් යටතේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව ඇතුළු කර ඇත. පියන විවර කළ සැණින් එම වායුව පිටව යන අතර බෝතලයේ තද බව නැති ව යයි.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
එයින් ද්‍රාව්‍යතාව ගැන කියැවෙන දෙය
ද්‍රවයක් සමඟ ගැටෙමින් ඇති වායුවක පීඩනය වැඩි කරන විට එම වායුවෙන් එහි දිය වන ප්‍රමාණය වැඩි වේ. එබැවින් වායුවක ජල ද්‍රාව්‍යතාව සාධක දෙකක් මත තීරණය වේ:
1 — උෂ්ණත්වය
උෂ්ණත්වය වැඩි කළ විට දිය වී පවතින වායු ප්‍රමාණය අඩු වේ.
2 — පීඩනය
ද්‍රවයට ඉහළින් ඇති වායුවේ පීඩනය වැඩි කළ විට ඉන් වැඩි ප්‍රමාණයක් දිය වේ.
සාධක දෙක ම, එක් බෝතලයක
උණුසුම් සිසිල් බීමක් සිසිල් එකකට වඩා ඉක්මනින් රස නැති වේ, විවෘත බෝතලයක් වසා ඇති එකකට වඩා ඉක්මනින් රස නැති වේ. එය එක ම දිය වූ වායුව මත උෂ්ණත්වය හා පීඩනය එකවර ක්‍රියා කිරීමයි.