මැක්ස්වෙල්ගේ කස්කුරුප්පු නීතිය
සෘජු සන්නායකයක් දිගේ ධාරාවක් ගලා යන විට සන්නායකය වටා ඇති වන චුම්බක ක්ෂේත්රයේ දිශාව සොයා ගැනීමට භාවිත කළ හැකි නීති දෙකක් පිළිබඳ ව දැන් විමසා බලමු.
මැක්ස්වෙල්ගේ කස්කුරුප්පු නීතිය
සන්නායකයේ ධාරාව ගලන දිශාවට චලනය වන සේ කස්කුරුප්පුවක් භ්රමණය කරන විට, එම ධාරාව නිසා ඇති වන චුම්බක ක්ෂේත්රයේ බල රේඛා ගමන් කරන දිශාව කස්කුරුප්පුව භ්රමණය කෙරෙන දිශාව වේ.
කස්කුරුප්පුවක් යනු කිරල මූඩි ගලවා ගැනීමට භාවිත කෙරෙන උපකරණයකි. සාමාන්ය භාවිතයේ පවතින ඉස්කුරුප්පු ඇණයක හැසිරීම ද කස්කුරුප්පුවක හැසිරීමට සමාන වේ.
රූපයක් එක් කළ යුතුය
- 13.4(a) රූපය අනුව ධාරාව A සිට B දිශාවට ගලන විට චුම්බක ක්ෂේත්රය වාමාවර්තව ඇති වෙයි.
- 13.4(b) රූපය අනුව ධාරාව B සිට A දිශාවට ගලන විට චුම්බක ක්ෂේත්රය දක්ෂිණාවර්තව ඇති වෙයි.
ඉස්කුරුප්පුව හොඳ ආකෘතියක් වන්නේ ඇයි
සාමාන්ය ඉස්කුරුප්පුවක් දක්ෂිණාවර්තව (එය තල්ලු කරන විට පිටුපස සිට බලන විට) හැරවූ විට ඇතුළට යන අතර වාමාවර්තව හැරවූ විට පිටතට එයි. එය හැරෙන දිශාව හා චලනය වන දිශාව අතර සම්බන්ධය කිසි විටෙක වෙනස් නොවේ; ධාරාවක් හා එහි ක්ෂේත්රය අතර සම්බන්ධය ද කිසි විටෙක වෙනස් නොවේ. එබැවින් ඉදිරි චලනය ධාරාවට සම්බන්ධ කළ පසු හැරීම සෑම විට ම ක්ෂේත්රය වේ. 13.4(a) රූපයේ දර්ශන ලක්ෂ්යය සලකන්න: වාමාවර්ත වන්නේ ධාරාව ඔබ දෙසට එමින්, ඉහළ සිට කම්බිය දෙස පහළට බලන විට ය. පහළ සිට බැලූ විට එම ක්ෂේත්රය ම දක්ෂිණාවර්ත ලෙස පෙනේ. ඔබ බලන්නේ කොතැන සිට දැයි සෑම විට ම පවසන්න.
ධාරාව සමඟ ඉදිරියට, ක්ෂේත්රය සමඟ හැරීම
ධාරාවේ දිශාවට කස්කුරුප්පුවක් යවන්න: එය හැරෙන දිශාව චුම්බක බල රේඛාවල දිශාවයි.