ස්වාභාවික හෝ කෘත්‍රිම
ඔබ ඉහත අධ්‍යයනය කළ බහුඅවයවක සිහිපත් කරන්න. එම බහුඅවයවක සියල්ල ම කෘත්‍රිම ව සංස්ලේෂණය කරන ලද ඒවා ය. ස්වාභාවික බහුඅවයවක පිළිබඳ ව ඔබ අසා තිබේ ද?
10 ශ්‍රේණියේ දී ඔබ උගත් ජෛව අණු පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කරන්න. ප්‍රෝටීන, පිෂ්ටය, සෙලියුලෝස් හා DNA වැනි අණු බහුඅවයවක වේ. ඒවා ස්වාභාවික බහුඅවයවක ගණයට අයත් වේ. මෙහි දී සම්භවය අනුව බහුඅවයවක ස්වාභාවික හා කෘත්‍රිම බහුඅවයවක ලෙස වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකි ය. කාර්මික ක්‍රියාවලි සඳහා බහුල ව භාවිත වන රබර් ද ස්වාභාවික බහුඅවයවකයකි.
ස්වාභාවික බහුඅවයවක
රබර්
ප්‍රෝටීන්
DNA හා RNA
පිෂ්ටය
සෙලියුලෝස්
කෘත්‍රිම බහුඅවයවක
පොලිතීන්, පොලික්ලෝරෝඑතීන්, ටෙෆ්ලෝන්
පොලිඑස්ටර, නයිලෝන්, ටෙරිලීන්
පොලිස්ටිරීන්
බේක්ලයිට්
සම්භවය අනුව
ස්වාභාවික සත්ත්ව කොටස් තුළ හෝ ශාක කොටස් තුළ පවතින බහුඅවයවක ස්වාභාවික බහුඅවයවක ලෙස ද කෘත්‍රිම වශයෙන් පිළියෙල කරනු ලබන බහුඅවයවක කෘත්‍රිම බහුඅවයවක ලෙස ද හැඳින්වේ. කෘත්‍රිම බහුඅවයවක බොහෝ විට ප්ලාස්ටික් යනුවෙන් හැඳින්වේ.
ජීවීන් බහුඅවයවක ගොඩනගන්නේ ඇයි
සෛලයකට තනි ග්ලූකෝස් අණුවලින් හෝ තනි ඇමයිනෝ අම්ලවලින් ශක්තිය ගබඩා කිරීමට හෝ ශරීරයක් ගොඩනැගීමට නොහැකි ය: ඒවා දිය වී ඉවතට යයි. ඒවා දිගු දාමවලට සම්බන්ධ කිරීම පිට වීමට තරම් කුඩා නොවන, නව ගුණ සහිත අණු ලබා දෙයි. ශාක ආහාර ගබඩා කිරීමට ග්ලූකෝස් පිෂ්ටය බවට ද ශක්තිමත් සෛල බිත්ති ගොඩනැගීමට සෙලියුලෝස් බවට ද සම්බන්ධ කරයි; අපේ සෛල ඇමයිනෝ අම්ල ප්‍රෝටීන බවට ද ජානමය තොරතුරු ගබඩා කිරීමට නියුක්ලියෝටයිඩ DNA බවට ද සම්බන්ධ කරයි. ඒකඅවයවක වෙනස් වුව ද අදහස පොලිතීන්හි මෙන් ම ය: කුඩා ඒකක නැවත නැවත සම්බන්ධ වී ඉතා විශාල අණුවක් බවට පත් වීම.
ස්වාභාවික යනු සැකසීමට ලක් නොවූ බව නොවේ
ගසකින් ලැබෙන රබර් වල්කනයිස් කළ පසු ද ස්වාභාවික බහුඅවයවකයකි; වැදගත් වන්නේ බහුඅවයවක දාමය පැමිණෙන තැන මිස පසුව එය සකස් කළේ ද යන්න නොවේ.
ස්වාභාවික හෝ කෘත්‍රිම
රබර්, ප්‍රෝටීන, පිෂ්ටය, සෙලියුලෝස්, DNA හා RNA ස්වාභාවික බහුඅවයවක වේ; පොලිතීන්, PVC, ටෙෆ්ලෝන්, නයිලෝන් හා පොලිඑස්ටර කෘත්‍රිම වේ.