Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 14 පරිච්ඡේදය — හයිඩ්‍රොකාබන හා ඒවායේ ව්‍යුත්පන්න

ස්වාභාවික හා කෘත්‍රිම බහුඅවයවක 2 වන පිටුව (4)

රබර්

රබර් යනු අයිසොප්‍රීන් නමැති ඒකඅවයවක බහුඅවයවීකරණයෙන් සෑදෙන ස්වාභාවික බහුඅවයවකයකි. අයිසොප්‍රීන් අණුවක ව්‍යුහය පහත දැක්වේ.

අයිසොප්‍රීන්: පළමු හා දෙවන අතර ද තුන්වන හා හතරවන අතර ද ද්විත්ව බන්ධන සහිත, දෙවන කාබනයේ CH3 කාණ්ඩයක් ඇති කාබන් හතරක දාමයක්.

බහුඅවයවකය සෑදෙන ක්‍රියාවලිය පහත දැක්වෙන පරිදි නිරූපණය කළ හැකි ය.

n
අයිසොප්‍රීන්: පළමු හා දෙවන අතර ද තුන්වන හා හතරවන අතර ද ද්විත්ව බන්ධන සහිත, දෙවන කාබනයේ CH3 කාණ්ඩයක් ඇති කාබන් හතරක දාමයක්.
ස්වාභාවික රබර්: දැන් මැද ද්විත්ව බන්ධනයක් හා CH3 කාණ්ඩයක් ඇති කාබන් හතරක පුනරාවර්තන ඒකකය, හතරැස් වරහන් තුළ n වාරයක්.

ද්විත්ව බන්ධනයක් මැදට යන්නේ ඇයි

අයිසොප්‍රීන්හි කාබන් හතරේ දාමයේ එක් එක් කෙළවරේ එකක් බැගින් ද්විත්ව බන්ධන දෙකක් ඇත. එය බහුඅවයවීකරණය වන විට ඒ දෙක ම විවෘත වන අතර මැද කාබන් දෙක අතර නව ද්විත්ව බන්ධනයක් සෑදේ. කෙළවර කාබන්වලට එක එකක් බැගින් නිදහස් බන්ධනයක් ඉතිරි වන අතර ඒවා අසල්වැසි ඒකකවලට සම්බන්ධ වේ. එබැවින් පුනරාවර්තන ඒකකයේ කිසිදු ද්විත්ව බන්ධනයක් නැති පොලිතීන් මෙන් නොව රබර්හි සෑම පුනරාවර්තන ඒකකයක් ම මැද එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් තබා ගනී. ඉතිරි වන එම ද්විත්ව බන්ධන වැදගත් ය: රබර් වල්කනයිස් කරන විට පසුව සල්ෆර්වලට දාම එකට සම්බන්ධ කළ හැක්කේ එම ස්ථානවල ය. පුනරාවර්තන ඒකකයේ සෑම කාබනයකම බන්ධන ගණන් කරන්න; සෑම එකකම තවමත් හතරක් හමු වේ.

ස්වාභාවික රබර් ලැබෙන්නේ රබර් ගසෙන් කිරි කපා ලබා ගන්නා කිරි පැහැති යුෂ වන කිරිවලිනි — ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ බහුලව වගා කරන බෝගයකි. කිරි යනු මෙම දිගු පොලිඅයිසොප්‍රීන් දාම ජලයේ ඇති අවලම්බනයකි.

රබර් යනු පොලිඅයිසොප්‍රීන් ය

ස්වාභාවික රබර් අයිසොප්‍රීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් සෑදේ; සෑම පුනරාවර්තන ඒකකයක් ම මැද එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් තබා ගනී.