Siyapath
ලියාපදිංචි වන්න

පාඩම: 14 පරිච්ඡේදය — හයිඩ්‍රොකාබන හා ඒවායේ ව්‍යුත්පන්න

14.3. බහුඅවයවක 2 වන පිටුව (4)

පොලිතීන්

එතීන් අණු බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලිතීන් නිෂ්පාදනය කෙරේ. මෙහි දී සිදු වන්නේ කුමක් ද?

එතීන්, ඒකඅවයවකය: ද්විත්ව බන්ධනයකින් බැඳුණු, එක එකක හයිඩ්‍රජන් දෙකක් සහිත කාබන් දෙකක්.

පහත දැක්වෙන ආකාරයට ද්විත්ව බන්ධනයෙන් එක් බන්ධනයක් බිඳවැටී එතීන් අණු දහස් ගණනක් එකිනෙක සමඟ සම්බන්ධ වීම මෙහි දී සිදු වේ.

කාබන් අටක දාමයකට සම්බන්ධ වූ එතීන් ඒකක හතරක්; සෑම කාබනයකට ම හයිඩ්‍රජන් දෙකක් ඇති අතර දාමය කෙළවර දෙකෙන් ම ඉදිරියට යයි.

ඉහත බහුඅවයවීකරණ ක්‍රියාවලිය පහත ආකාරයට සංක්ෂිප්ත ව දැක්විය හැකි ය.

n
එතීන්, ඒකඅවයවකය: ද්විත්ව බන්ධනයකින් බැඳුණු, එක එකක හයිඩ්‍රජන් දෙකක් සහිත කාබන් දෙකක්.
පොලිතීන්: හතරැස් වරහන් තුළ n වාරයක් පුනරාවර්තනය වන –CH2–CH2– පුනරාවර්තන ඒකකය.

මින් අදහස් වන්නේ එතීන් අණු n සංඛ්‍යාවක් එකිනෙක සමඟ සම්බන්ධ වී –CH2–CH2– පුනරාවර්තන ඒකක n ගණනක් සහිත පොලිතීන් අණුවක් නිර්මාණය වී ඇති බවයි. මේ අනුව පොලිතීන් යනු එතීන් අණු රැසක් එකිනෙක සමඟ නිශ්චිත රටාවකට සම්බන්ධ වීමෙන් සෑදුණු විශාල අණුවක් බව ඔබට පැහැදිලි වේ. එයට ඉහළ අණුක ස්කන්ධයක් ඇත.

පැවරුම 14.3

එතීන් අණු කිහිපයක ආකෘති පිළියෙල කරන්න. ඒවා සුදුසු ලෙස සම්බන්ධ කරමින් පොලිතීන් බහුඅවයවක අණුවක් නිර්මාණය කරන්න.

ද්විත්ව බන්ධනය නැති විය යුත්තේ ඇයි

සෑම කාබනයකටම රඳවා ගත හැක්කේ බන්ධන හතරක් පමණි. එතීන්හි දෙකක් හයිඩ්‍රජන් ද දෙකක් ද්විත්ව බන්ධනය ද භාවිත කරන බැවින් වෙනත් කිසිවක් සම්බන්ධ කිරීමට ඉඩ නැත. ද්විත්ව බන්ධනයේ එක් බන්ධනයක් විවෘත වූ විට සෑම කාබනයකටම එක් නිදහස් බන්ධනයක් ඇත — එකක් වම් පසින් ඇති අණුවටත් අනෙක දකුණු පසින් ඇති අණුවටත් යයි. සෑම එතීන් එකක් ම ඒක බන්ධන පමණක් ඉතිරි වූ –CH2–CH2– පුරුකක් බවට පත් වේ. පුනරාවර්තන ඒකකය සමඟ ඇඳි බහුඅවයවකයක ද්විත්ව බන්ධනයක් නැත්තේ ද විවෘත කිරීමට ද්විත්ව බන්ධනයක් නැති එතේන් වැනි ඇල්කේනයකට මෙලෙස බහුඅවයවීකරණය විය නොහැක්කේ ද එබැවිනි.

n එතීන් → පොලිතීන්

n එතීන් අණුවල ද්විත්ව බන්ධන විවෘත වී –CH2–CH2– පුනරාවර්තන ඒකක n සහිත පොලිතීන් බවට සම්බන්ධ වේ.